روند پژوهی رعایت قواعد وموضوعات فقهی در تبلیغات بازرگانی تلویزیونی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی واحد محلات و مدیر گروه فقه وحقوق

2 دانشجوی دکترای فقه و حقوق

3 استادیار دانشگاه آزاد محلات

10.22085/javm.2020.204489.1417

چکیده

تبلیغات بازرگانی مستعددرگیر شدن با مسائل حقوقی ومسئولیت آور است. از جمله زمینه های مسئولیت زا یا ضمان آور، قواعد وموضوعات فقهی هستندکه میزان عدم رعایت آنها درتبلیغ، با گمراهی و فریب منجر به خسارت مادی و معنوی به مخاطب تناسب دارد . یافته های تحقیق «کنکاشی در رعایت قواعد فقهی در تبلیغات بازرگانی تلویزیونی» که پیشتر انجام شده بود ، نشان می داد ازبین دوازده قاعده وموضوع فقهی ضمان آور ، دو قاعده تدلیس و نجش بیشترین موارد انحراف را دارا بوده اند. این تحقیق، بارویکرد روندپژوهی، میزان رعایت موضوعات فقهی تدلیس و نجش را با تبلیغات بازرگانی غیر تکراری پخش شده از شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی ایران از سال 1388 تا 1397 (4760 آگهی که به روش تصادفی ساده انتخاب شدند) را بررسی نموده است .
نتایج نشان داد که در مجموع آگهی های پخش شده، 7/8 درصد تخلف در متغیر نجش و 9/7 درصد تخلف درمتغیر تدلیس وجودارد. این موضوع نشان دهنده وضعیت به نسبت مناسب آگهی‌های بازرگانی سیماازمنظررعایت این دوموضوع فقهی است بیشترین انحراف تبلیغات بازرگانی،درمتغیرنجش،مقوله های«تمجید غیرقابل اثبات»و در متغیر تدلیس نیز مقوله تدلیس سلبی می باشد .همچنین بیشترین فراوانی رعایت نکردن تدلیس و نجش در تبلیغات مؤسسات مالی، بانک‌ها و بیمه ها بوده است.
روند عدم رعایت متغیرهای پژوهش از نظم منطقی(سیر صعودی و یا نزولی منظم) برخوردار نبوده و در سال های 1395 و 1389 بیشترین میزان انحراف نسبت به سالهای دیگر مشاهده شده است .
یافته های تحقیق موید نظریه مسئولیت اجتماعی بوده و مطابق نظریه کاشت بر اهمیت توجه ورعایت متغیرهای مبتنی بر قواعد و موضوعات فقهی که نقش بسزایی در انحراف ویا تخلف از اهداف تبلیغ سالم و مفید دارد، تاکید دارد .

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Research Process Observance of Jurisprudential Rules and Procedures in Television Commercial Advertising

نویسندگان [English]

  • alireza salimi 1
  • mehdi yousef 2
  • alireza hossaini 3
1 Assistant Prof. Azad University Of Mahallat
2 PhD student Law and Jurisprudence
3 Assistant Professor University
چکیده [English]

۱۴۹۲/۵۰۰۰
Commercial advertising is prone to dealing with legal and liability issues. Among the areas of liability or liability are jurisprudential rules and procedures that identify the extent of non-compliance with advertising, which is proportionate to misleading and deceptive, resulting in material and spiritual harm to the audience. The findings of the earlier study of the "adherence to jurisprudence in television commercials" showed that of the twelve rules and the obligatory jurisprudential rules, the two rules of teaching and nonjudgment had the most deviation. This study investigated the application of trend research to the extent of observance of jurisprudence subjects of teaching and Najjah by non-repetitive commercial advertising broadcast by the First Channel of the Islamic Republic of Iran from 2009 to 1977 (4760 ads selected by simple random sampling).
The results showed that, in total, there were 8.7% abuse of the Najj variable and 7.9% of the variance in teaching. This reflects the relatively appropriate status of commercial advertisements considering these two jurisprudential topics.
The trend of disregarding the research variables did not have a logical order (ascending or regular descending) and the highest deviation was observed in the years 1395 and 1389.
The research findings support the theory of social responsibility and, according to the planting theory, emphasize the importance of paying attention to variables based on rules and jurisprudential issues that play a significant role in distorting or violating healthy and useful propaganda goals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jurisprudential rules
  • Commercial advertising
  • content analysis
  • The rule of teaching