فراروی بر محدودیت‌های ادراک انسانی بواسطه تکنولوژی پروتزی سینمایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، دانشکده سینما تئاتر، دانشگاه هنر، تهران، ایران

چکیده

در دهه­ های انتهایی قرن نوزدهم و دهه­ های ابتدایی قرن بیستم، در کلان‌شهرهای مدرن به‌واسطه پیشرفت­ های فنّاورانه و تغییراتی که به‌واسطۀ فرایندهای صنعتی­ سازی پدید آمد، زندگی انسانی با ماشین­ ها و فنّاوری‌ها درهم‌تنیده شد. فرهنگ فنّاورانه ـ ماشینی مدرن، فهم سنتی از بدن انسانی و ظرفیت­ های ادراکی و جسمانی­ اش را دگرگون کرد، گونه­ ای درهم ­آمیختگی میان بدن و فنّاوری به وجود آورد و مرزهای میان امر ارگانیک و امر فنّاورانه را از بین برد. در این دوره می ­توان از مفاهیم نوظهوری همچون «ادراک فنّاورانه» و «زیبایی ­شناسی ماشینی» یاد کرد. این پژوهش که از نوع نظری و با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته است، می ­کوشد ظهور فنّاوری سینما را در رابطه با این چرخش تاریخی و در ارتباط ایجادشده میان بدن­ها و فنّاوری‌ها در دوران مدرنیته موردمطالعه قرار دهد. از این منظر، مفهوم سینما ـ چشم مطرح‌شده توسط ژیگا ورتف، به‌عنوان یکی از مهم­ترین تبلورهای این نگره، مورد تحلیل و بازخوانی قرار می­گیرد.ورتف در نوشته­ هایش و به‌خصوص در این بیانیه، بارها به ترکیب و آمیزش میان بدن انسان و ماشین، میان چشم انسان و چشم فنّاورانه دوربین اشاره می­کند، آمیزشی که موجب فائق آمدن بر محدودیت­های ادراک ناکامل انسانی می­ شود. سینما چشم ادراک جسمانی ـ حسانی را با ادراک صنعتی ترکیب می­کند و نتیجه این آمیزش، به یک «ادراک نوین از جهان» می ­انجامد، ادراکی که فراسوی قواعد ادراک انسانی قرار می­ گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Overcoming the limitations of human perception through cinematic prosthetic technology

نویسنده [English]

  • Alireza Sayyad
Assistant Professor, Faculty of Cinema and Theater, University of Art
چکیده [English]

in the late nineteenth and early twentieth centuries, human life was intertwined with machines and technologies in the modern metropolis due to technological advances and changes brought about by industrialization processes. Modern machine-technological culture transformed the traditional understanding of the human body and its perceptual and physical capacities, created a kind of interplay between the body and technology, and blurred the boundaries between the organic and the technological. Emerging concepts such as "technological perception" and "machine aesthetics" can be mentioned during this period. The present study, conducted in a descriptive-analytical Method using library resources, seeks to explore the emergence of cinema technology in relation to this historical turn, and in the relationship created between bodies and technologies in cinema. To study the era of modernity. From this point of view, the concept of cinema-eye put forward by Dziga Vertov as one of the most important crystallizations of this view, is analyzed and re-examined. In his writings, and especially in this statement, Vertov repeatedly points to the mixing between the human body and the machine, between the human eye and the technological eye of the camera, which overcomes the limitations of incomplete human understanding. Cinema combines the eye of physical-sensory perception with industrial perception, and the result of this fusion leads to a "new perception of the world", a perception that goes beyond the rules of human perception.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Prosthetic Technology
  • Montage
  • Artistic Modernism
  • Machine Perception
  • Cinema-Eye
  • Dziga Vertov
دلوز، ژیل (1392). سینما 1: حرکت- تصویر، ترجمه مازیار اسلامی، تهران: انتشارات مینوی خرد.
سقایان، مهدی حامد (1395). «بیومکانیک از درس­گفتارهای سرگئی آیزنشتاین درباره بیومکانیک وسوالدمیرهولد»، مجله نمایش، شماره 209: 45-37.
لندسبرگ، آلیسون (1382). «خاطره مصنوعی: یادآوری کامل وبلید رانر»، ترجمۀ یوسف اباذری، فصلنامه ارغنون، شماره 23: 186-169.
لینتن، نوربرت (1393). هنر مدرن، ترجمۀ علی رامین، تهران: نشر نی.
مک لوهان، مارشال (1351). «وسیله، پیام است»، ترجمۀ محمدتقی مایلی، مجله فرهنگ و زندگی، (ویژه فرهنگ و وسایل ارتباط جمعی)، شماره 8: 73-63.
مک لوهان، مارشال (1375). «رادیو و تلویزیون: تلویزیون؛ غول خجالتی»، ترجمۀ شاهرخ بهار، مجله رسانه، شماره 26: 89-78.
وارتانین، انرم (1385). انسان ـ ماشین از یونانیان تا کامپیوتر، در فرهنگ تاریخ اندیشه‌ها (جلد اول)، ویرایش شده توسط فیلیپ پی. واینر، ترجمۀ صالح حسینی و گروه مترجمان، تهران: انتشارات سعاد.
 
Michelson, Annette (1984) Introduction, in Kino-Eye, by Dziga Vertov, Edited by Annette Michelson, trans. Kevin O'Brien, Berkeley: University of California Press.
Armstrong, Tim (1998), Modernism, Technology, and the Body: A Cultural Study, Cambridge University Press.
Beller, jonathan. (2012) The Cinematic Mode of Production: Attention Economy and the Society of the Spectacle, New Hampshire: University Press of New England.
Biro, Matthew (2009.) The Dada Cyborg: Visions of the New Human in Weimar Berlin, Minneapolis: University of Minnesota Press.
Braidotti, Rosi (1994) Nomadic Subjects: Embodiment and Sexual Difference in Contemporary Feminist Theory, New York: Columbia University Press.
Buck-Morss, Susan. (1996). The cinema screen as prosthesis of perception: A historical account. The senses still: Perception and memory as material culture in modernity, Edited by C. Nadia Seremetakis, Chicago: University of Chicago Press, 45-62.
Cartwright, Lisa (1995) Screening the Body: Tracing Medicine's Visual Culture, Minneapolis: University of Minnesota Press.
Cleland, Kathy (2010). Prosthetic Bodies and Virtual Cyborgs, Second Nature, No 3, 74-101.
Crary, Jonathan (1995) Unbinding Vision: Manet and the Attentive Observer in the Late Nineteenth Century, in Cinema and the Invention of Modern Life, Edited by Leo Charney & Vanessa R. Schwartz, Berkeley: University of California Press.
Danius, Sara (2002). The senses of modernism: Technology, perception, and aesthetics. Ithaca: Cornell University Press.
Doane, Mary Ann. (1993). Technology's body: cinematic vision in modernity. Differences: A Journal of Feminist Cultural Studies, 5(2), 1-24.
Freud, Sigmund (2005), Civilization and Its Discontents, Edited and Translated by James Strachey, New York: Norton.
Gunning, Tom. (2010). Chaplin and the Body of Modernity. Early Popular Visual Culture, 8(3), 237-245.
Huyssen, Andreas (1986) After the Great Divide: Modernism, Mass Culture, Postmodernism, Indianapolis: Indiana University Press.
Koch, Gertrud. (2013). Cosmos in film: on the concept of space in Walter Benjamin's' Work of art'essay. In Walter Benjamin's Philosophy. London: Routledge: 219-229.
Landsberg, Alison (2004) Prosthetic Memory: The Transformation of American Remembrance in the Age of Mass Culture, New York: Columbia University Press.
Landsberg, Alison (2015) Engaging the past: mass culture and the production of historical Knowledge, New York: Columbia University Press.
Merleau-Ponty, Maurice (1994), Phenomenology of Perception, Translated by Colin Smith, London: Routledge.
Michelson, Annette (1984), Introduction, in Kino Eye, Dziga Vertov, Berekely: University of California Press.
Nesbet, Anne. (2003). Savage junctures: Sergei Eisenstein and the shape of thinking, London: IB Tauris.
Nesbet, Anne (2005) Understanding Man with a Movie Camera, Film Quarterly, Vol. 59, No. 1 (Fall 2005), p. 3
Rutsky, R. L. (1999) High Techne: Art and Technology from the Machine Aesthetic to the Posthuman, Minneapolis: University of Minnesota Press.
Schilder, Paul (2013), The Image and Appearance of the Human Body, London: Taylor & Francis.
Schivelbusch, Wolfgang, (1986), The Railway Journey: The Industrialization and Perception of Time and Space, Berekley: University of California Press.
Sobchack, Vivian (2006). A leg to stand on: Prosthetics, metaphor, and materiality. In The prosthetic impulse: From a posthuman present to a biocultural future, Edited by Marquard Smith, ‎Joanne Morra, Cambridge: MIT Press, 17-41.
Vaingurt, Julia (2013). Wonderlands of the Avant-Garde: Technology and the Arts in Russia of the 1920s, Illinois: Northwestern University Press.
Valcke, Jennifer (2007) Static Films and Moving Pictures: Montage in Avant-Garde Photography and Film, PhD dissertation, Edinburgh: University of Edinburgh.
Valiaho, Pasi (2008) Bodies Outside in: On Cinematic Organ Projection, Parallax, 14(2), 7-19.
Valiaho, Pasi (2010) Mapping the Moving Image: Gesture, Thought and Cinema circa 1900, Amsterdam: Amsterdam University Press.
Valiaho, Pasi (2014) Biopolitical screens: Image, power, and the neoliberal brain. Cambridge: MIT Press.
Vertov, Dziga (1984) Kino-Eye, Edited by Annette Michelson, trans. Kevin O'Brien. Berkeley: University of California Press.
Todorov, Vladislav (1995), Red Square, Black Square: Organon for Revolutionary Imagination, New York: SUNY Press.
Vogman, Elena (2014). Striking Factory and Strike of Consciousness in the Work of SM Eisenstein. Widok, Nov 1(6).
Wall-Romana, Christophe. (2013). Jean Epstein: Corporeal Cinema and Film Philosophy. Oxford: Oxford University Press.
Wigley, Mark (1991) Prosthetic Theory: The Disciplining of Architecture, Assemblage, No. 15 (Aug. 1991), pp. 6-29.