کاربست نظام گفتمانی شناختی در تحلیل نمایشی از مجموعه کلاه قرمزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد ادبیات کودک و نوجوان، دانشگاه شیراز (نویسندۀ مسئول)

2 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز

چکیده

با توجه به اهمیت بحث «آزادی» و «اقتدار» که یکی از مهم‏ترین مسائل فلسفۀ ادبیات کودک به شمار می‏رود، هدف از این پژوهش، بررسی نمودهای آزادی و اقتدار از منظر تبیین فرایند روایی در گفتمان نمایشی کودکانه از مجموعۀ کلاه قرمزی است که با بهره‏ گیری از روش تحلیل محتوای کیفی قیاسی در چارچوب الگوی نشانه ـ معناشناسی واکاوی و تحلیل شده است. یافته ‏های پژوهش نشان می‏دهد که نویسندگان مجموعۀ کلاه قرمزی به‌خوبی توانسته‏ اند در این نمایش با ایجاد تقابل‏ هایی خلاق میان ساختارهای قدرتی، بستر مناسبی را برای تنفس و آزادی عامل‏ های کودک و نوجوان از قواعد خشک و بی‏ روح دنیای بزرگ‏سال فراهم سازند. در این میان: 1. نوع کنش عامل‏ های کلامی؛ 2. ارزش قدرتی افعال مؤثر؛ 3. جایگاه انتظار در گفتمان از منظر میزان استقلال یا وابستگی عامل‏ های کلامی به یکدیگر؛ 4. تجلی ساخت‏ های شناختی در روایت نظیر استعاره ‏ها و شبکه‏ های انضمام مفهومی؛ 5. میزان پایبندی عامل ‏های کلامی به مهارت خودتنظیمی ازجمله مواردی است که تبیین معناشناختی نمودهای آزادی و اقتدار را در گسترۀ کلام تسهیل می ‏سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Cognitive Discourse System in the Analysis of Kolah Ghermezi (Red Hat) Series

نویسندگان [English]

  • Hale Sinaei Nobandegani 1
  • Saeed Hesampour 2
1 M.A in Children's & Young Adult Literature, Shiraz University
2 Full Professor, Persian Language & Literature, Faculty of Literature & Humanities, Shiraz University
چکیده [English]

With regard to the importance of “ Freedom and Authority “ which is one of the most important issues of children’s literature philosophy, the present paper attempts to analyze the manifestations of freedom and authority from the perspective of explaining the narrative process in children’s theatrical discourse of Kolah ghermezi series , an Iranian puppet show. Using analytical method, the findings indicate that the series playwrights have successfully provided the children with suitable freedom of action and expression through creating exquisite contrasts among the perpetrators of power. Therefore, they could provide the children and adolescents with suitable platform to breathe and act freely which was different from soulless world of the adults. Among these are 1- the action type of verbal factors, 2- the power value of effective actions, 3- The waiting position in discourse with regard to the degree of its dependence or independence on verbal factors on each other, 4- Manifestation of cognitive constructions in narration like metaphors and conceptual integration networks ,5- The degree of adherence of verbal factors to self- regulatory skills which facilitates the semantic explanation of manifestation of freedom and authority in speech.

کلیدواژه‌ها [English]

  • freedom
  • Authority
  • Children’s Literature
  • Cognitive discursive system
  • Semiotic approach
  • Kolah Qermezi
خسرونژاد، مرتضی (1389). معصومیت و تجربه، تهران: مرکز.
برکت، بهزاد؛ بلقیس روشن؛ زینب محمدابراهیمی و لیلا اردبیلی (1391). «روایت‏شناسی شناختی (کاربست نظریۀ آمیختگی مفهومی بر قصه‏های عامیانۀ ایرانی)»، ادب‏پژوهی، شماره 21: 32-9. 
روشن، بلقیس و لیلا اردبیلی (1392). مقدمه‏ای بر معناشناسی شناختی، تهران: علم.
شعیری، حمیدرضا (1381). مبانی معناشناسی نوین، تهران: سمت.
شعیری، حمیدرضا (1391). نشانه ـ معناشناسی دیداری: نظریه و تحلیل گفتمان هنری، تهران: سخن.
شعیری، حمیدرضا (1392). تجزیه و تحلیل نشانه ـ معناشناختی گفتمان، تهران: سمت.
شعیری، حمیدرضا (1393). تحلیل نشانه معناشناختی تصویر [مجموعه مقالات گردآوری‌شده زیر نظر حمیدرضا شعیری؛ گروه مترجمان: اعظم اسدنژاد و دیگران]، تهران: علم.
شعیری، حمیدرضا و ترانه وفایی (1388). راهی به نشانه ـ معناشناسی سیال: با بررسی موردی «ققنوس» نیما، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
شفیعی، سمیرا؛ حسینعلی قبادی و حمیدرضا شعیری (1395). «تحلیل نشانه ـ معناشناختی گفتمان روایی «ضحاک و فریدون» بر اساس نظریۀ گرمس»، دوفصلنامۀ ادبیات حماسی، شماره 5: 129-99.
شیروانی شیری، علی؛ حسنعلی بختیار نصرآبادی و محمدحسین حیدری (1392).  بررسی تطبیقی مبانی فلسفی تربیتی و شگردهای جلوه‏گری مقوله‏های «اقتدار و آزادی» در داستان‏های فارسی و انگلیسی کودک، پایان‏نامۀ دکترا، دانشکدۀ علوم توان‌بخشی دانشگاه اصفهان.
شیروانی شیری، علی؛ حسنعلی بختیار نصرآبادی و محمدحسین حیدری (1392). «بررسی شگردهای جلوه‏گری مقوله‏های «اقتدار و آزادی» در داستان‏های فارسی کودک»، نشریه تفکر و کودک، شماره 1: 78-51.
شیروانی شیری، علی؛ حسنعلی بختیار نصرآبادی و محمدحسین حیدری (1393). «مقایسۀ شگردهای اعمال اقتدار و آزادی در کتاب‏های داستانی تصویری ایرانی و انگلیسی»، مجله مطالعات ادبیات کودک، شماره 1: 92-73.
صفوی، کوروش (1392). درآمدی بر معنی‏شناسی، تهران: شرکت انتشارات سوره مهر.
صفوی، کوروش (1394). معنی‏شناسی کاربردی، تهران: همشهری.
قاضی‏مرادی، حسن (1391). درآمدی بر تفکر انتقادی، تهران: دات.
نصیحت، ناهید؛ کبری روشنفکر؛ خلیل پروینی و فرامرز میرزایی (1392). «بررسی نشانه ـ معناشناسی ساختار روایی داستان کوتاه حبلٌ کالورید»، انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، شماره 28: 110-89.
 
 Fauconnier, Gilles. & Mark Turner. (1998). “Principles of Conceptual Integration”. Discourse and Cognition. Stanford, CA: CSLI Publications.
Fauconnier, Gilles. & Mark Turner (2002). The Way We Think. New York: Basic Books.
Wall, Barbara. (1991). The Narrator’s Voice: The Dilemma of Children’s Fiction. London: Macmillan.