نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تصویر متحرک، دانشکده سینما و تئاتر، دانشگاه هنر تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

2 کارشناسی ارشد تصویر متحرک، دانشکده سینما و تئاتر، دانشگاه هنر تهران، ایران.

10.22085/javm.2020.225265.1505

چکیده

در سال‌های اخیر، بینامتنیت نه تنها در ادبیات؛ که به‌عنوان رویکردی در نقد و مطالعات تطبیقی آثار هنری کاربرد زیادی یافته است. نظریه بینامتنیت ژرار ژنت به عنوان زیرمجموعه‌ای از فرامتنیت؛ راجع ارتباط هر متن(اثر هنری) و برگرفتگی آن از متون(آثار) پیش از خود و خوانش این ارتباط است. این پژوهش بر آنست تا به این سوال پاسخ دهد که چگونه می‌توان با رویکرد بینامتنی به خوانش آثار هنری (از جمله انیمیشن) دست زد. بدین منظور از روش گردآوری اطلاعات اسنادی و شیوه کار توصیفی و تحلیلی بهره برده شده است. برای پاسخگویی به سؤال تحقیق، ابتدا نظریه بینامتنیت و تفاوت‌های نظریه‌پردازان نسل اول و نسل دوم آن مرور شد. در ادامه، الگوی خوانش انیمیشن باتوجه به اجزای ساختاری یک انیمیشن پیشنهاد شد. مطابق با همین الگو، اجزای مختلف چند اپیزود انتخابی از یک انیمشن سریالی (ریک و مورتی) به عنوان نمونه موردی بررسی شد. ابعاد متفاوت این انیمیشن با توجه به پیش‌متن‌ها و عوامل فرامتنی)مولفی، اجتماعی و فرهنگی( مورد بررسی قرارگرفت.
نتایج به‌دست آمده از بررسی انیمیشن ریک و مورتی حاکی از وجود بینامتن‌های قوی بین این اثر با پیش‌متن‌های گذشته (فیلم‌های قبلی همچون مردان ایکس، مرد چمنزن، مرد آهنی، پارک ژوراسیک و…) است. نتایج همچنین نشانگر آن است که نویسنده این انیمیشن توانسته با ترکیب پیش‌متن‌های متعدد، ترکیب نو با ارجاعات بیش متنی، پیرامتنی و فرامتنی خلق کند.
همچنین، خوانش بافتاری اثر نشان از جایگذاری آگاهانه نشانه‌های معنایی نهیلیسم و خداناباوری در شخصیت‌پردازی و روایت‌های این اثر دارد. خوانش مولف اثر نیز حاکی از ارتباط موثر همکاران خالق اثر بر سبک ویژه او است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Function of Intertextuality in Animation Based on Gerard Genette’s Theory A Case Study of Rick and Morty Serial Animation

نویسندگان [English]

  • Mohammad reza Hosnaee 1
  • Feredeh Alimoradi Dokoohi 2

1 Associate Professor, Department of Animation, Cinema and Theatre Faculty, Tehran University of Arts, Tehran, Iran. (Corresponding Author)

2 M.A. in Animation, Department of Animation, Cinema and Theatre Faculty, Tehran University of Arts, Tehran, Iran.

چکیده [English]

In recent years, Intertextuality has become widely used as an approach to critique and comparative studies of artistic works and movies alike. Gerard Genette’s Intertextuality Theory, as a subject of the Transtextuality, aims to survey the relationship between each text (piece of art) and its reflection in other relevant texts (other art works) towards reading this relationship. This research seeks to answer the question of how to interact and read artworks (including animation) through an intertextual approach. To this end, collecting documentary information and descriptive and analytical methods have been employed. To answer the research question, first the theory of intertextuality and differences between the first and the second generations were explored. The animation readings framework was proposed with respect to Morty Serial Animation structural components of an animation in the following. In accordance with this reading pattern, various components of several selected episodes of Rick and Morty Serial Animation were examined as a case study. Various dimensions of this animation were studied considering the pretext and factors of social, political, and cultural externalities. The results of the review of Rick and Morty ‘s animation suggest the existence of strong inter-intentions between this work and its predecessors (previous films such as X-Man, Wicker Man, Iron Man, Jurassic Park, etc.). The results also indicate that the author of this animation has been able to create a Paratext, Hypertext and Metatext linkage by means of combining multiple pretexts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gerard Genette
  • intertextuality
  • readings
  • animation
  • Rick and Morty
آذر، اسماعیل (1395). «تحلیلی بر نظریه­های بینامتنیت ژنتی». پژوهش­های نقد ادبی و سبک­شناسی، شماره 24: 31-11.
اخوانی، سعید و فتانه محمودی (1394). «بررسی تأثیر آموزه­های بینامتنیت بر تحلیل هنرهای کاربردی (مطالعه موردی: نقوش تزیینی سفال­های نیشابور)». دو فصلنامه هنرهای کاربردی، شماره 7: 50-39.
استم، رابرت (1386). تحلیل متن. ترجمه احسان نوروزی در درآمدی بر نظریه فیلم (رابرت استم)، به کوشش احسان نوروزی، تهران: سوره مهر.
استم، رابرت (1393). مقدمه‌ای بر نظریه فیلم، گروه مترجمان به کوشش احسان نوروزی، چاپ سوم. چاپ سپهر.
آلن، گراهام (392). بینامتنیت، ترجمۀ پیام یزدانجو، چاپ اول. تهران: نشر مرکز.
پترسون، تروی (1397). ریک و مورتی سریالی برای آخرالزمانِ آمریکایی، ترجمۀ عرفان احمدی، بازیابی شده در 1/3/1398 از                                                                      www.falsafidan.com/farhang/
دستغیب، عبدالعلی (1384). «شخصیت­پردازی در داستان». مجله کیهان فرهنگی، شماره 233: 39-34.
رحیمی جعفری، مجید؛ مصطفی مختاباد امرئی و حمیدرضا شعیری (1391). «ابرمتن­ها و پیرامتن­ها در سینمای ایران».نشریه نقد ادبی، شماره 20: 120-99.
صفورا، محمدعلی؛ کامران مهاجر افشار و فاطمه حسینی شکیب (1393). «بررسی ساختاری پویانمایی تلویزیونی و ارائه الگوی تحلیل متن»، نشریه هنرهای زیبا ـ هنرهای نمایشی و موسیقی، شماره 1: 82-71.
نامور مطلق، بهمن (1390 الف). درآمدی بر بینامتنیت، نظریه­ها و کاربردها، تهران: سخن.
نامور مطلق، بهمن (1390 ب). رویکرد بیامتنی و ترامتنی به هنر اسلامی. جستارهایی در چیستی هنر اسلامی (مجموعه مقالات و درس گفتارها)، تهران: مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری متن.
نامور مطلق، بهمن (1386 الف). تأملی بر نظریه «بینامتنیت» رولان بارت: امپراتوری نشانه‌ها، روزنامه ایران، ۲۲ مهر، شماره ۳۷۶۰
نامور مطلق، بهمن (1386 ب). «ترامتنیت، مطالعه روابط یک متن با دیگر متن‌ها». پژوهشنامه علوم انسانی، 56، 83-98.
نکونام، جواد و بهمن نامورمطلق (1396). «مطالعه زبان و بیان در پیکره سفالی طغرل بیک سلجوقی با رویکرد بینامتنی»، نشریه هنرهای زیبا ـ هنرهای تجسمی، شماره 2: 54-45.
نوروزی، نسترن و بهمن نامورمطلق (1397). «خوانش بیش متنی چهار اثر برگزیده تصویرسازی کلودیا پالمارسی با پیش متن‌هایی از نقاشی ایرانی». نشریه هنرهای زیبا ـ هنرهای تجسمی، شماره 1: 16-5.
Mevlüde, Z. (2016). an Introduction to Intertextuality as A Literary Theory: Definitions, Axioms and The Originators,Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, 50, 299-327.
Marek, A. (2018). Animating Adulthood:Emotional Resonance, Affective Quality, and the HumanConditionin Adult Animated TelevisionAn Examination in Theory, Viewership, and Practice. Master thesis, Concordia:University Montreal, Quebec, Canada.
Pearson, R. E. & Uricchio, W. (1990). Dante's Inferno and Caesar's Ghost: Intertextuality and Conditions of Reception in Early American Cinema.Journal of Communication Inquiry, 14(2), 71-85.
Richardson, K. L. (2008). Simpsons Did It! South Park and The Intertexuality of Contemporary Animation. Studies in American Humor, 3(17) pp. 19-34.
Melver, T. W. (2018). Imagining the Unimaginable; Lovecraft in Popular Culture. Master’s thesis, Faculty of Humanities, Department of Language and Literature, Norwegian University of Science and Technology, Norway.
Haastrup, Hk. (2014). Storytelling Intertextuality: From Django Unchained to The Matrix. Film International – curis. Ku. Dk.