نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات،گروه رسانه وفرهنگ، دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران(نویسنده مسؤل)

2 دانشیار گروه رسانه وفرهنگ، دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران (استاد راهنما)

3 دانشیار گروه رسانه وفرهنگ، دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران (استاد مشاور)

چکیده

رسانه‌ها و فرهنگ به هم پیوسته هستند و زمانی که این پیوند به کنشی اجتماعی منجر شود، اهمیت دوچندانی می‌یابد. این پژوهش با رویکردی فرهنگی و ارتباطاتی با هدف بررسی کارکردهای اینستاگرام در تشکیل مشارکت اجتماعی در زلزلۀ کرمانشاه انجام گرفته است. برای این منظور همۀ پست‌های صفحات اینستاگرام سه سلبریتی متمایز فرهنگی، ورزشی و سیاسی فعال در کمک‌رسانی به زلزله‌زدگان کرمانشاه در بازۀ زمانی 24 آبان 1396 تا اول فروردین 1397 به همراه کامنت‌های کاربران این صفحات به روش «تحلیل محتوا» مورد مطالعه قرارگرفته و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس پردازش و برای بررسی فرضیه از آزمون کای‌اسکوئر و ضریب وی-کرامر، استفاده شده است. مبانی نظری این مقاله بر چارچوب نظریۀ «جامعۀ شبکه‌ای»، «مشارکت آنلاین» و «مشارکت دموکراتیک رسانه‌ها» استوار شده است. این تحقیق بر اساس شاخص های مختلف فرهنگی نظیر زبان، ادبیات و لحن کاربران، نشان می‌دهد سلبریتی‌ها از ظرفیت نوشته و عکس، بیشتر از فیلم و ایموجی در برقراری ارتباط با مخاطبان استفاده کرده و کاربران نیز در تعامل با ایشان بیشتر از زبان محاوره و لحن مؤدبانه استفاده کرده‌اند. در نتیجه اینستاگرام به‌عنوان رسانه‌ای جدید نزد ایرانیان، کارکردهای مهمی در تشکیل مشارکت اجتماعی و پیوند فرهنگی دارد، که با زمینه‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی (کانتکست) در ارتباط است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Iranians’ Social Participation in Instagram from the Perspective of Media and Culture: A Case Study of the Kermanshah Earthquake

نویسندگان [English]

  • Alireza Dabbagh 1
  • Sayyedvahid Aghili 2
  • Sayyed Mohammag Dadgaran 3

1 Ph.D. Student in Culture and Communication, Department of Media and Culture, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran. (Corresponding Author)

2 Associate Professor, Department of Media and Culture, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran (Supervisor)

3 Associate Professor, Department of Media and Culture, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran.. (Consultant Professor)

چکیده [English]

Media and culture are interconnected, and when this link is replaced by social action, it becomes doubly important. Leading research has been conducted with a cultural and communication approach to examine the functions of Instagram in forming social participation in the Kermanshah earthquake. For this purpose, all the posts of the Instagram pages of three distinct cultural, sports, and political celebrities active in helping the earthquake victims of Kermanshah in the period of April 1, 2016, to November 15, 2017, along with the comments of the users of theses pages have been studied by “quantitative content analysis“ method. The data is processed using SPSS software. Chi-square test and V-Kramer coefficient have been used for Proving Hypothesis. The theoretical foundations of this paper are based on the theory of “network society“, “online participation“, and “economic media participation”.  This Research Based on analyzes various cultural indicators such as language, literature, and tone of users in Instagram activities show that celebrities have used photo and Text more than video and emoji to communicate with the audience, and users have used more colloquial language and polite tone in interacting with them. As a result of this study, it was found that Instagram has important functions in forming social participation and cultural ties that are related to historical, cultural, and social contexts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Instagram
  • Kermanshah Earthquake
  • Celebrities
  • Social Networks
  • Social participation
 
آریان‌پورکاشانی، عباس و منوچهر آریانپورکاشانی (1383). فرهنگ فشرده انگلیسی به فارسی، انتشارات امیرکبیر.
بابائی، محمود؛ یحیی قائدی، نصرت ریاحی‌نیا و معصومه لطیفی (1397). «شناخت انگیزه استفاده دانشجویان از شبکه‌های اجتماعی فیس­بوک، تلگرام و اینستاگرام، تحقیقات کتابداری و اطلاع­رسانی دانشگاهی، شماره 2: 107-79.
باهنر، ناصر و اصغر ترکاشوند (1388). «نظریه هنجاری رسانه­ها از دیدگاه رهبران انقلاب اسلامی»؛ از سال 1357 تا سی­امین سال انقلاب، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 58: 37-9.
بصیریان جهرمی، حسین، منصور ساعی و جواد افتاده (1392). رسانه­های اجتماعی ابعاد و ظرفیت‌ها، رسانه­های اجتماعی و مشارکت اجتماعی، تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه.
مهم‌ترین، اد (1379). بعدفرهنگی ارتباطات­ برای توسعه، ترجمه مهرسیما فلسفی، تهران: انتشارات مرکزتحقیقات صداوسیما.
بیرو، آﻟﻦ (1380). ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻠﻮم علوم اجتماعی، ترﺟمۀ ﺑﺎﻗﺮ ﺳﺎروﺧﺎﻧﻲ، ﺗﻬﺮان: انتشارات ﻛﻴﻬﺎن.
خبرگزاری ایسنا (1397). چند درصد مردم ایران اینترنت دارند. بازیابی شده به تاریخ 27/7/1398. https://www.isna.ir/news/97111407870/
دباغ، علیرضا، سیدوحید عقیلی و سیدمحمد دادگران (1398). «بررسی نرخ تعامل کاربران در صفحات اینستاگرام سلبریتی‌ها در زلزله کرمانشاه مطالعه موردی: صفحه اینستاگرام علی دایی، نرگس کلباسی و صادق زیباکلام»، فصلنامه مطالعات بین رشته­ای رسانه و فرهنگ، شماره 18: 109-91.
دادگران، سیدمحمد (1374). مبانی ارتباطات جمعی، چاپ هشتم. تهران: نشر فیروزه.
ریترز، جورج (1382). نظریه­های جامعه­شناسی در دوران معاصر، محسن ثلاثی، چاپ هفتم، تهران: انتشارات علمی.
عباسی، حسین، رضا نقیب‌السادات و علی اصغر کیا (1395). بررسی عوامل مرتبط با استفاده دانشجویان از شبکه اجتماعی اینستاگرام، (مطالعه موردی دانشگاه علامه طباطبایی). اینترنت https://elmnet.ir/Article/10943926-43254
عباسی، عاطفه و علی جعفری (1399). تأثیر کنش‌های اینستاگرامی سلبریتی‌ها بر سبک زندگی کاربران ایرانی، پژوهش‌های ارتباطی، شماره 101: 33 54-33.
غنی‌زاده، مصطفی (1397). مردم‌نگاری عمل و تعامل اجتماعی در شبکه اجتماعی اینستاگرام، مطالعات رسانه‌ای، شماره 2: 81-63.
کاستلز، مانوئل (1380). اقتصاد جامعه و فرهنگ، ظهور جامعه شبکه‌ای، ترجمۀ احد علی قلیان، افشین خاکباز، جلد اول، تهران: انتشارات طرح نو.
کائوتری، هوئین (1379). مشارکت در توسعه، ترجمۀ هادی غبرایی و داود طبایی، تهران: انتشارات روش.
کشمور، الیس (1395). فرهنگ شهرت، احسان شاه­قاسمی، پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات.
کیا، علی­اصغر (1381). «بررسی تئوری­ها و مبانی تحولات تحقیقی رسانه­ها»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 32: 100-81.
گونتر، بری (1384). روش های تحقیق رسانه‌ای، ترجمۀ مینو نیکو، تهران: اداره کل پژوهش‌های سیما.
مردوخی، بایزید (1373). «مشارکت مردم در فرایند توسعه و طرحی برای سنجش میزان آن»، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 6: 84-65.
مقدم­دانا، فاطمه (1396). بررسی ادب در نظرات کاربران ایرانی شبکه اجتماعی اینستاگرام، دانشگاه پیام نور استان تهران، مرکز پیام نور تهران جنوب.
مک­لوهان، مارشال (1345). آینه­های­ جیبی آقای مک­لوهان، ترجمۀ ابراهیم رشیدپور، چاپ دوم، تهران: انتشارات رادیو و تلویزیون ملی ایران.
مک­کوئیل، دنیس (1382). درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی، ترجمۀ پرویز اجلالی، مرکز تحقیقات صداوسیما.
مهدی­زاده، محمد (1391) نظریه‌های رسانه: اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌هـای انتقـادی، تهران: همشهری.
ویمر، راجر، دی. دومینیک، جوزف، آر (1384). تحقیق در رسانه‌های جمعی، ترجمۀ کاووس سیدامامی، تهران: انتشارات سروش و مرکزتحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ای.
 
Nayeem Showkat (2017) Media & Culture: A Theoretical Perspective ofthe Inter-relationship.Nationaljournals magazine. Volume 2; Issue 1; January2017
Van Dijk,John(2012).The network society. SAGE Publications.
Wehmeier sally(2009).Oxford Advanced learners dictionary of current English. Seventh edition.Oxford university.
Kellog.kristi(2019).The 7 bigest socil media sites in 2019.
Tullah Stephen (2014) Role of social media in citizen participation in transparent governance, University of Nairoby.