نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رادیو، گروه رادیو، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و‌ سیما،تهران،ایران.

2 مربی ارتباطات جمعی، گروه رادیو، دانشکدۀ تولید رادیو و تلویزیون ، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.

3 مربی طراحی صوتی، گروه رادیو، دانشکدۀ تولید رادیو و تلویزیون ، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.

چکیده

یکی از وظایف رسانه، بازنمایی رویدادهای مهم تاریخی است. در تاریخ معاصر کشور ما، جنگ ایران و عراق، از اتفاقات مهمی محسوب می‌شود که دستمایۀ تولید آثار بسیاری شده ‌است. هدف این پژوهش، بازنمایی جنگ ایران و عراق در نمایشنامه­های رادیویی دهۀ 60 و 90 است، در گام بعدی، بازنمایی این رویداد با توجه به گفتمان­های موجود در این دو دهه، مورد مقایسه قرار می­گیرد. روش­ پژوهش، تحلیل محتوای­ کیفی ­است. با توجه به لزوم مراجعه به آرشیو برای دریافت نمونه‌های موردنیاز، ابزار گردآوری اطلاعات، روش کتابخانه­ای- اسنادی است. یافته‌های پژوهش نشان می­دهد که مفاهیم ارزشی جنگ، بیشترین بازنمایی را در نمایشنامه­های رادیویی داشته، شیوۀ برخورد با مرگ، اشتیاق به شهادت بوده و هراسی از کشته­شدن، در میان نیرو­های ایرانی، وجود نداشته ­است. همچنین درمورد رنج­های ناشی از جنگ، پرداخت زیادی صورت نگرفته و بازنمایی نیرو­های عراقی، بیشتر به‌شکلی منفی انجام ­پذیرفته ­است. این یافته­ها درمورد هر دو دهۀ 60 و 90 صدق می­کند. براساس نتایج به‌دست‌آمده، بازنمایی جنگ ایران و عراق در نمایشنامه­های رادیویی دهۀ 60 و 90، تغییر زیادی نداشته و یکسان بوده است، درحالی‌که فضای جامعه، تغییر کرده و لازم است سلایق مخاطب امروزی هم در نظر گرفته شود و ناگفته‌های جنگ در کنار مفاهیم ارزشی آن، مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Representation of Iran-Iraq War in Radio Plays

نویسندگان [English]

  • Mohammad Amin Rahbar 1
  • Abbas Gharooni 2
  • Farshad Azarnia 3

1 M.A. in Radio, Department of Radio, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran.

2 Instructor, Department of Radio, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran.

3 Instructor, Department of Radio, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Representation of important historical events is one of Media’s duties. In contemporary history of our country, Iran-Iraq war, is one of important incidents which has become the theme of producing media works. The purpose of this research is to represent Iran-Iraq war in radio plays in 60s & 90s. The next step is the comparison of the representations of this event based on the available discourse during the two decades. The methodology of the research is qualitative content analysis. Concerning the necessity of referring to archives for receiving the sample of plays, library documentation was applied as a tool for collecting data. The findings of the research show that the conceptual values of the war have had the highest level of representation, the manner of encountering death as the enthusiasm for martyrdom and there has been no fear of being killed among Iranian forces. Also, the plays have not paid attention to the sufferings of war, and the representation of Iraqi forces has been in a negative form. These findings were justified for 60 & 90 decades. According to the outcomes, the representation of Iran-Iraq war in radio plays in 60s & 90s do not show palpable changes and have remained the same, while there has been changes in the atmosphere of society and it is essential to consider the today’s taste of audience. And, untold narratives of war should also be considered beside the conceptual values.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Representation of War
  • Iran-Iraq war
  • Discourse
  • Radio play
ایوبی، حجت‌ا...  (1380). «مؤلفه‌های گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی». فصلنامۀ اندیشۀ انقلاب اسلامی. شمارۀ 1. صص 21-36.
بارت، رولان (1380). «اسطوره در زمان حاضر». ترجمۀ یوسف اباذری. فصلنامۀ ارغنون. شمارۀ 18. صص 85-135.
بارکر، کریس (1387). مطالعات فرهنگی (نظریه و عملکرد). ترجمۀ مهدی فرجی و نفیسه حمیدی. چاپ اول. تهران: انتشارات پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
بُن، لزلی، و آن‌گاتورپ (2007). چگونه برای صحنه، رادیو و تلویزیون، نمایشنامه بنویسیم. ترجمۀ مهرداد تهرانیان‌راد. 1391. تهران: انتشارات سروش.
جمشیدی، فرانک (1387).«گونه‌شناسی روایت‌های جنگ». نشریۀ مطالعات ملی. دورۀ نهم. شمارۀ 2. صص 79-112.
جوادیان‌زاده، مجید (1390). مقایسۀ بازنمایی تجربۀ جنگ در 10 رمان جنگ ایران و عراق. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.
کالر، جاناتان (1382). نظریۀ ادبی. ترجمۀ فرزانه طاهری. چاپ اول. تهران: نشر مرکز.
مدنی، سعید، و فریبا نظری (1386). «بررسی تأثیر گفتمان رسمی بر روایت زنان از جنگ ایران و عراق». پژوهش‌نامۀ علوم اجتماعی. سال اول. شمارۀ 4. صص 125-149.
مهدی‌زاده، سید محمد (1378). رسانه‌ها و بازنمایی. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه.
- Foucault, Michel. (1980). Power/ Knowledge: Selected Interviews and Other writings 1972-1977. Edited by Colin Gordon. London: Harvester.
- Foucault, Michel. (1982). The subjectand power. In Hubert L. Dreyfus and Paul Rabinow. Michel Foucault: Beyond structuralism and Hermeneutics. Chicago: University of Chicago press.
- Hall, Stuart. (1997). Cultural Representation and Signifying Practice, London: Sage publications.
- Hall, Stuart. (2003). “The Work Representation”, in Stuart Hall (Eds) Representation, Cultural Representation and Signifying Practice, London: Sage publications. 
- Hall, Stuart & Jhally, Sut. (2007). Representation & The Media, Northampton, Ma: Media Education Foundation.