نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه رادیو- دانشکده تولید- دانشگاه صدا و سیما

10.22085/javm.2022.328552.1903

چکیده

شادی از جمله موضوعاتی است که در عرفان نظری و عملی بدان پرداخته شده و با مفاهیمی همچون فرح، سرور، تبسم، وجد، سماع و بهجت وجوه مختلف آن تعریف شده و در ادبیات تعلیمی به لحاظ هنری مصداق‌های کاربردی آن در قالب طنز قابل مطالعه است.

پژوهش حاضر با هدف مفهوم‌پردازی نظری طنز بر مبنای ادبیات عرفانی و با بهره‌گیری از روش اسنادی و کتابخانه‌ای در گردآوری داده‌ها و شیوۀ قیاسی – استقرایی در منطق استدلال به مطالعۀ مفاهیم نظری مرتبط با طنز در ادبیات عرفانی می‌پردازد.

ابتسام به معنای لبخندزدن یا شکرخند از کلام ابن سینا در کتاب اشارات و تنبیهات اخذ شده که با مطالعۀ مفاهیم فرح، سرور و بهجت در نزد حکما و عرفای اسلامی و نیز مطالعۀ مصداق‌های کاربردی آنها در ادبیات تعلیمی عرفانی از منظر عرفان نظری حالت بهجت نفس انسانی است که به سبب ادراک حقیقت برای او حاصل می‌شود و عارف بدان جهت بسّام است که در حال ادراک حقیقت است. از منظر عرفان عملی ابتسام کارکردی اجتماعی دارد و عبارت است از بهجتی که به هنگام یقظه به انسان دست می‌دهد و شادی حاصل از آن برخاسته از آگاهی به لحظه است و نه از غفلت از لحظه.

بر مبنای نظریۀ ابتسام، طنز رسانه‌ای از رهگذر آگاهی مخاطب تبسم را موجب می‌شود و چنین خنده ای در درون خود تعلیم، آموزش و آگاهی را در پی دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Conceptualization of Ebtesam theory in mystical literature for designing media humor

نویسنده [English]

  • mohammad akhgari

radio department- radio&TV faculty- IRIBu

چکیده [English]

Happiness is one of the topics that has been addressed in theoretical and practical mysticism and its different aspects have been defined with concepts such as joy, happiness, smile, ecstasy, hearing and grief. In pedagogical literature, its practical examples can be studied in the form of humor.

The aim of this study is to study the theoretical concepts related to humor in mystical literature with the aim of theoretical conceptualization of humor based on mystical literature and by using documentary and library methods in data collection and deductive-inductive method in reasoning logic.

Ebtesam means to smile or be thankful from Ibn Sina's words in the book Esharat wa Tanbihat, which are studied by studying the concepts of joy, happiness and bliss in the eyes of Islamic scholars and mystics, as well as their practical examples in mystical teaching literature from the perspective of theoretical mysticism. Is that which is obtained for him due to the perception of the truth, and the mystic is satisfied because he is perceiving the truth. From the point of view of practical mysticism, ablution has a social function and is a blessing that is given to human beings when they are awake, and the happiness that results from it arises from (yaqzeh) awareness of the moment and not from neglect of the moment.

According to Ebtesam's theory, media humor causes the audience to smile through awareness, and such laughter leads to education, training and awareness within itself.

کلیدواژه‌ها [English]

  • humor"
  • Ebtesam Theory"
  • mystical literature"
  • "
  • philosophie of humor"