آسیب‌شناسی نگارشی زیرنویس‌ها در شبکه‌های تلویزیونی خبر و آی‌فیلم: پژوهشی پیکره‌بنیاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی و معاون پژوهشی دانشکدۀ ادبیات و زبان‌های خارجی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

چکیده

در این پژوهش سعی بر آن بوده است، نظام نوشتاری موجود در زیرنویس‌‌های شبکۀ معیار خبر و زیرنویس‌های موجود در شبکۀ آی‌فیلم از منظری پیکره‌بنیاد بررسی شود تا ضمن دریافت نوع نگارش غالب در این زیرنویس‌ها، اشکالات املایی و فنی موجود در آنها، بر اساس دستور‌العمل نگارش مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، بررسی و مقایسه شود. برای دستیابی به این هدف ابتدا پیکره‌ای شامل 1000 جمله از زیرنویس‌های خبری شبکة خبر و زیرنویس پیام‌های مردمی از شبکة آی‌فیلم در بازۀ زمانی مهرماه 1393 تا فروردین ‌ماه 1394 آماده شد و سپس به کمک ابزار رایانه‌ای، فراوانی واژه‌ها و عبارت‌های موجود در زیرنویس‌ها استخراج شد. با روش تحلیل محتوا اشکالات املایی/ سبکی، خطای حذف نیم‌فاصله، خطاهای حذف فاصله، خطای درج فاصله، سرهم‌نویسی و جدانویسی بررسی شد. یافته‌ها نشان داد، علاوه‌بر وجود انواع خطای نگارشی در هر دو شبکه، فراوانی خطاها در زیرنویس‌های شبکۀ آی‌فیلم بسیار زیاد است. بررسی میزان خطاهای نگارشی و مقایسۀ این نوع خطاها در هر یک از دو شبکه نشان می‌دهد که میان انواع خطاها به لحاظ نوع و فراوانی در بیشتر این جمله‌ها اختلاف معنی‌داری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عرفانی، فرهاد (1387). اهمیت حفظ و گسترش زبان فارسی، دریافت از وبگاه http://persianlanguage.ir، 13/08/۱۳۸۶.

غلامحسین‌زاده، غلامحسین (1379). «نقد دستور خط فارسی متن پیشنهادی فرهنگستان زبان و ادب فارسی»، مجلۀ علوم انسانی دانشگاه الزهراء (س)، شماره‏ 34 ، صص 153-125.

فرهمندنژاد، علی (1390). آموزش املا و راهکارهای آن، دریافت از وبگاه http://amouzsh3.persianblog.ir، 21/09/۱۳91.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی (1389). دستور خط فارسی، دریافت از وبگاه http://www.persianacademy.ir، 22/9/1395.

کبیری، سعدالله (1386). «خط فارسی بهترین نیست»، مجلۀ حافظ، شمارۀ 45، صص 49-42.

کشاورز، پریسا و عظیمه ستاری (1390). کاربرد خط فارسی در تلویزیون، تهران: مرکز تحقیقات صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.

مدرس خیابانی، شهرام (1389). آسیب‌شناسی زبان در گزارش‌های فوتبال سیما، تهران: مرکز تحقیقات صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.

مدرس خیابانی، شهرام (1391). آسیب‌شناسی زبان در مجموعه‌های طنز سیما، تهران: مرکز زبان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.

مهریار، لیلا (1382). بررسی میزان کاربرد واژگان مصوب فرهنگستان زبان در برنامه‌های سیمای جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

میرزایی، علی (1387). بررسی جنبه‌های نامأنوس زبان فارسی در فیلم‌های دوبله‌شدة سیمای جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، اصفهان: دانشگاه اصفهان.

نصیری‌پور، ملیحه (1391). مقایسة شیوة املای مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی و شیوة املای غالب در متون فارسی معاصر، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه پیام نور.

نفیسی، سعید (1342).«تاریخ خط در ایران»، مجلۀ کاوش، شماره 1، صص 26-18.

هندی، سعید (1381). «دستور خط فارسی: شیوه‌ای در نگارش کلمه‌های مرکب»، رشد آموزش زبان و ادب فارسی، شماره 63 ، صص 31-27.

Biber, D., Johansson, S., Leech, G., Conrad, S., and Finegan, E. (1999) Longman Grammar of Spoken and Written English. London: Pearson.

Baker, P., Hardie, A. and T. McEnery (2006). A Glossary of Corpus Linguistics. Scotland: Edinburgh University Press.

Cordella, M (2006). “Discourse Analysis and The Subtitles of Documentaries: The case of the Children of Russia”, Odisea, 7, pp 77-88.

Kennedy, Graeme (1998) An Introduction to Corpus Linguistics, London: Longman.

Linde, Z. D and Kay, N (1999). The Semiotics of Subtitling, Manchester: St. Jerome Publishing.

McEnery, C. T. and A. Hardie (2012). Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice, London: Cambridge University Press.

 

Stubbs, M. (2000) “Using Very Large Corpora Text Collections to Study Semantic Schemes”, in C. Heffer and H. Saunston (eds) Words in Context: A Tribute to John Sinclair on his Retirement, English Language Research Discourse Analysis Monograph 18. Birmingham: University of Birmingham.