مطالعه شیوه‌های خلق شخصیت‌های باورپذیر در متون نمایشی رادیو

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد تهیه کنندگی رادیو (نویسنده مسئول)

2 استادیار دانشگاه صدا و سیما

چکیده

شخصیت پایه و اساس زندگی، درام و نمایشنامه است و ارائه موضوعات در قالب نمایش و با طراحی شخصیت‌های باورپذیر می‌تواند در ارائه مفهوم به مخاطب مؤثرتر عمل کند. چون رادیو، رسانه‌ای است تخیل‌پذیر و قدرت تأثیر و نفوذش از این رهگذر بیشتر و سریع‌تر از سایر رسانه‌هاست، این پژوهش به مطالعه و تبیین قواعدی ویژه جهت باورپذیری شخصیت که متناسب با محدودیت‌ها و امتیازات این رسانه شنیداری باشد پرداخته است و می‌تواند پیوندی عمیق‌تر بین نمایشنامه رادیویی و مخاطبانش برقرار نماید. در این پژوهش، از دو روش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است بدین‌منظور پنج نمایش رادیویی با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده و شخصیت‌های اصلی این نمایش‌ها با توجه به مبانی نظری (نظریه مایرز ـ بریگز) در چهار مقوله اصلی (درون‌گرایی/ برون‌گرایی، حسی/ شهودی، متفکر/ احساسی، قضاوت‌گری/ دریافت‌گری) مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اغلب شخصیت‌ها در دو دسته خلق وخوی مفهوم‌پرداز و آرمان‌گرا قرار می‌گیرند که این امر با واقعیت بیرونی و آنچه در جامعه مشاهده می‌شود متناقض است و همین مسئله موجب دوربودن شخصیت‌ها از واقعیت و در نتیجه عدم باورپذیری‌شان نزد مخاطب خواهد شد. بنابراین، براساس یافته‌های پژوهش می‌توان این‌گونه نتیجه گرفت که شناخت درست نویسنده از خلق وخوی شخصیتی که طراحی می‌کند و تطبیق آن با شخصیت‌های واقعی و آنچه در زندگی واقعی جریان دارد، می‌تواند در خلق شخصیت‌های باورپذیر، مثمرثمر باشد.

کلیدواژه‌ها


 

ارل، ببی(1381). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمۀ رضا فاضل، چاپ سوم ، تهران: سمت.

ایمان، محمدتقی و محمودرضا نوشادی(1390).«تحلیل محتوای کیفی»، فصلنامه پژوهش، شماره 2 :44-14.

تیگر، پل دی؛ بارون ـ تیگر، باربارا(1395). هنر شناخت مردم، ترجمۀ محمدگذرآبادی، تهران: هرمس.

خیمه‌دوز، محسن(1391). «باورپذیری اساس سینمای قصه‌گو»، فصلنامه آزما، شماره 88 : 25-24.

زرنگار، علی(1390). چگونگی شکل‌گیری باورپذیری در سینما از فیلمنامه تافیلم؛ پروژه عملی: نگارش نمایشنامه سه تن، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

عباس‌زاده، محمد(1391). «تأملی بر اعتبار و پایایی در تحقیقات کیفی»، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، شماره 45: 34-19.

مکی، ابراهیم(1371). شناخت عوامل نمایش، چاپ دوم، تهران: سروش.

 

    K.Shenton,Andrew (2004). Strategies for Ensuring Trustworthiness in Qualitative Research Projects Education for Information , IOS press,No. 2: 63-75.