فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

بررسی شکل ظاهری موجودات مینوی در اسطوره‏‏های ایران به‌منظور بازنمایی در طراحی شخصیت پویانمایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه گرافیک و انیمیشن، دانشکدۀ هنرهای دیجیتال، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران. (نویسندۀ مسئول).
چکیده
تولیدات پویانمایی به دلیل آزادی تام در خلق شخصیت‌های رؤیایی و فضاهای تخیلی، نسبت به سایر گونه‏‏های نمایشی، امکان بیشتری را در استفاده از فانتزی بصری در خود دارند. هدف این پژوهش، بررسی دقیق نحوه تشریح شکل ظاهری موجودات مینوی در اسطوره‏‏های ایران، برای روایت صحیح داستان‏ها و افسانه‏‏های ایرانی همگون با نگرش ماهوی ایرانی به موجودات اساطیری است که با توجه به ماهیت آن، در هنر پویانمایی قابل بازنمایی و استناد خواهد بود. برای مقایسه و مطابقت دقیق، موجودات مذکور از لحاظ کارکرد به دو دسته‏: سپنته (خیر) و انگـره (شر) تقسیم شده‎اند. هر دو دسته، از لحاظ توانایی و موقعیت، طبقه‏بندی شده‏اند و براساس متون کهن ادب پارسی، نشانه‏های ظاهری و نحوه بازنمایی هر کدام، استخراج و مشخص شده است. این پژوهش، از نوع توصیفی- تحلیلی است و به روش کتابخانه‌ای، با رویکرد گفتمان رشته‏ای (اقتباسی) انجام شده و در آن، از روش استنباطی (کیفی) استفاده شده است. نتایج نشان می‏دهد با توجه به دوگانه‌باوری یا ثنویت همه آفرینش در بیشتر متون کهن ایرانی، سپنته‌مینوان و انگره‌مینوان به راحتی قابل تشخیص و تصویرند. نیروی خیر همواره با هیبتی معمولی، با تعابیری کلی و به‌دور از ذکر جزییات، نورانی، خوشبو و زیبا توصیف می‏شود. در مقابل، نیروی شر، غول‌پیکر، سیه‌چرده یا ابلق، با اعضای نامتعارف بدن، حیوان‌نما و در نقطه مقابل ایزدان وصف شده‏ است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of the Apparent Formability of Good and Evil Forces in Iranian Myths to be Reflected in the Design of َAnimation and Puppet Show Characters

نویسنده English

Ahmad Soflaei
Assistant Professor, Department of Graphic Design and Animation, Faculty of Digital Arts, IRIB University, Tehran, Iran. (Corresponding Author).
چکیده English

Due to the full ability to create dreamy characters and imaginary spaces، animation productions have more possibilities than using visual fantasy compared to other types of performances..
The purpose of this research is to examine the exact way of describing the appearance of Minoan creatures in Iranian myths، for the correct narration of Iranian legends in a manner consistent with the Iranian attitude towards mythological creatures، which can be represented and cited in animation art due to their nature.
For comparison and exact matching، the mentioned creatures are divided into two categories in terms of function: Sapente (good) and Angre (evil). In both categories، they are classified in terms of ability and status، and based on the ancient texts of Persian literature، the external signs and the way of representation of each have been extracted and specified. The present research is of a descriptive and analytical type. It has been done in the library method and with the approach of disciplinary discourse (adaptation) and the inferential (qualitative) method has been used in it. The results show that considering the dualism or duality of all creation in the majority of ancient Iranian texts، Sepante Minwan and Angre Minwan are easily recognizable and depicted. The force of good is always described with a simple awe، with general expressions without mentioning details، bright، fragrant and beautiful. On the other hand، the evil force، the giant، the black sheep with the ablaq، with unusual body parts، animal-like، and on the opposite point، Izdan are described.

کلیدواژه‌ها English

forces of good and evil
animation
Iranian mythology
visual representation
character design
اکبری مفاخر، آرش (1389). «هستی‏شناسی دیوان در حماسه‏های ملّی برپایة شاهنامة فردوسی»، تهران: فصلنامة کاوش‏نامه، شماره 21.
اکبری مفاخر، آرش (1398). دیو، تارنمای مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ دسترسی22 فروردین 1402
https://cgie.org.ir/fa/article/246709/دیو
برد، بیل (1364). هنر عروسکی، (مترجم: جواد ذوالفقاری)، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
بهار، مهرداد (۱۳۸۴). پژوهشی در اساطیر ایران (پاره‌ نخست و پاره‌ دویم)، تهران: آگه.
خائفی، عباس (1380). واقعیت و اسطوره در شعر ابن حسام خوسفی، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی بیرجند، شماره 1، بهار 1380.
دادور، ابوالقاسم؛ و منصوری، الهام (1385). درآمدی بر اسطوره‏ها و نماد‏‏های ایران و هند، تهران، دانشگاه الزهرا.
دبیرسیاقی، محمد (1338). زراتشت‌نامه از زرتشت بهرام پژدو، تهران: کتابخانه طهوری.
راشد محصل، محمدتقی (1366).گزیده زادسپرم، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
راشد محصل، محمدتقی (1385). وزیدگی‏های زادسپرم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ربیع‏زاده، علی(1396). ارداویراف‌نامه در ترازوی نقد، تهران: بی‏نا.
صفا، ذبیح‌الله (۱۳۶۱). حماسه‌سرایی در ایران (تحقیق در کیفیت روایات ملی)، تهران، انتشارات امیرکبیر.
عفیفی، رحیم (۱۳۷۴). اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی، تهران: انتشارات توس.
قائمی، فرزاد (1391). «اسطورة نبرد مهر وگاو نخستین و ارتباط آن با ابزار نمادین گرز گاوسر»، فصلنامه علمی ادب‌پژوهی، شماره 21، پاییز 1391.
محمدی، مریم؛ و شه‏بخش، عظیم (1398). «بررسی تطبیقی جایگاه مفهوم دیو و دیوپرستی در ایران و هند باستان»، نخستین همایش ملی باستان‌شناسی و تعامل آن با علوم وابسته،  https://civilica.com/doc/910246
ناصربخت، محمدحسین (1390). «تأثیر آیین‌های شادی‌آور بر شکل‌گیری خصایص و ویژگی‌های نمایش‌های شادی‌آور سنتی در ایران»، مجموعه‌مقالات دومین سمینار نمایش‌های آیینی و سنتی، تهران: انجمن نمایش.
نراقی، علیرضا (1390). نوروز؛ از آیین تا نمایش، وبگاه ایران تئاتر، (20/12/1390)
http://www.theater.ir/fa/reviews.php?id=27635
ویینی، میشل (1377). تئاتر و مسائل اساسی آن، (مترجم: سهیلا فتاح)، تهران: انتشارات سمت.
هولتن، اورلی (1364). مقدمه بر تئاتر آینه طبیعت، (مترجم: محبوبه مهاجر)، تهران: انتشارات سروش.
هینلز، جان (۱۳۸۸). شناخت اساطیر ایران، (مترجم:‌ ژاله‌ آموزگار و احمد تفضلی)، تهران: نشر چشمه.