نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران.(نویسنده مسئول)

2 دکتری تخصصی علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران.

3 دانشجوی دکتری فلسفه هنر، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

چکیده

هدف این مقاله، مطالعه تطبیقی اندیشه­های استاد مطهری و اندیشه‌های اینگمار برگمان (فیلمساز نامدار سوئدی) با توجه به فیلم‌های اوست. استاد مطهری درباره سینمای اخلاق­مدار، به بررسی و تحلیل مباحثی همچون اخلاق، زیبایی، هنر متعالی و غیرمتعالی، فلسفه سینما، زن در سینما، بحران­های جهان مدرن، مرگ و... پرداخته است. با پژوهشی جامع در آثار سینمای استعلایی برگمان و مطالعه گفته­های وی در منابع مکتوب و غیرمکتوب، به مشابهت­هایی چشمگیر میان نظرات و جهان­های هنری– فلسفی آن دو می­رسیم که مطالعه­ای تطبیقی– تحلیلی میان آنها، دریچه­ای جدید را برای فهم بهتر مفاهیم مذهبی و استعلایی خواهد گشود. فلسفه رستگاری و نجات، مرگ و آخرت گرایی، خداشناسی و عنصر ایمان، از مفاهیم مهم استخراج شده از آثار برگمان است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Exploring Ethical Art Themes in Thoughts of Shahid Motahari and the Cinema of Ingmar Bergman

نویسندگان [English]

  • ahmad zarnegar 1
  • bashir salimi 2
  • sepehr salimi 3

1 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, IRIB University, Tehran, Iran. (Corresponding Studies)

2 Doctor of Quranic and Hadith Sciences; Lecturer in the Department of Quran and Hadith at the University of Islamic Religions.

3 Ph.D. Student, Department of Philosophy of Art, Boali Sina University, Hamadan, Iran.

چکیده [English]

The goal of this research is a comparative study of the thoughts of Shahid Motahari and those of Ingmar Bergman (the notable Swedish filmmaker) considering his movies. Shahid Motahari has dealt with topics like ethics, beauty, sublime art and poor (non-sublime) art, philosophy of cinema, woman in cinema, crises of the modern world, death, etc. under ethical cinema. With the conduction of a comprehensive study of the transcendental cinema of Bergman and studying his sayings in both written and unwritten resources, we achieve striking similarities between the viewpoints and the artistic-philosophical worlds of the two, the comparative-descriptive study of which will open a new window to better understand the religious and transcendental concepts. The philosophy of resurrection and survival, death and the belief in the hereafter, theology, and the element of “faith” are among the themes extracted from Bergman’s works.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ethical Art
  • Thoughts of Shahid Motahari
  • Ingmar Bergman’s Works
  • Ethical Film
ارجمند، مهدی، 1398، متافیزیک سینما، تهران: سوره مهر، 1398، ص54-55، جلد1.
احمدی، بابک، 1395، حقیقت و زیبایی، تهران: نشر مرکز، 1395، جلد1.
برگمان، اینگمار، 1964، توت فرنگی­های وحشی، هفته نامه دانشجو، برلین: هوشنگ طاهری، 1964.
بودریار، ژان، 1390، جامعه مصرفی، [مترجم] پیروز ایزدی، سوم، تهران: ثالث، 1390، جلد1.
فلکی، محمود، 1387، بیگانگی در آثار کافکا، تهران: ثالث، 1387، جلد1.
کاوش، حبیب، 1388، فریب بزرگ، تهران: مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی.
مطهری، مرتضی، 1377الف، فلسفه اخلاق، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد22مجموعه آثار).
کرد فیروزجایی، یارعلی، 1386، نیچه و نیازهای انسان معاصر، نشریه نقد و نظر، ش45-6، ص170-197.
سبحانی تبریزی، جعفر، 1385، سه طلاق در یک مجلس و شهادت بر طلاق، فقه اهل بیت، ش46، ص26-92.
اللامی، زهرا، 1397، پوچ­گرایی و نحوه نگاه انسان به مرگ، اخلاق و زندگی در دیدگاه­های شهید مرتضی مطهری و  فردریش نیچه، شباک، سال چهارم، شماره ششم، ص25-36.
مطهری، مرتضی، 1377ب، اسلام و مقتضیات زمان، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد29مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ج، اسلام و نیازهای زمان، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد21مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377د، انسان و ایمان، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد2مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 377ه، آزادی معنوی، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد23مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377و، آینده انقلاب اسلامی ایران، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد24مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ز، حکمت­ها و اندرزها، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد22مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ح، خورشید دین هرگز غروب نمی­کند، انتشارات صدرا، تهران-قم (جلد3 مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ط، عدل الهی، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد1مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ی، فلسفه تاریخ، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد15مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ک، مسئله حجاب، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد19مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ل، نبرد حق و باطل، انتشارات صدرا، تهران-قم (جلد4مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377م، نظام حقوق زن در اسلام، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد19مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ن، آشنایی با قرآن، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد26مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377س، یادداشت­های استاد مطهری، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد1تا12مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1390و1377ع، امدادهای غیبی در زندگی بشر، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد3مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ف، تعلیم و تربیت در اسلام، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد22مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1377ص، وحی و نبوت در اسلام، انتشارات صدرا، تهران- قم (جلد2مجموعه آثار).
مطهری، مرتضی، 1395، گریز از ایمان و گریز از عمل، انتشارات صدرا، تهران.
نیچه، فردریش، 1377، تبارشناسی اخلاق، ترجمه داریوش آشوری، انتشارات آگاه، تهران.
-      Archer, Eugene, summer 1956, The rock of life, 2nd, New York: Berkerly, summer 1956, Vol. 2nd.
-      Bjorkman, Stig, 1973, Bergman On Bergman, London: De Capo Press, 1973.
-      Cowie, Peter, 1970, screen series Sweden. s.l. : limited London, 1970, Vol. 2n..
-      Donner, Jorn, 1965, the personal vision of Ingmar Bergman, 1st, Stockholm: Indiana University Press, 1965, Vol. 4th.
-      Flower, Richard, 1977, sedegh hedayat, Berlin: Eine literarische Analyse, 1977.
-      Gibson, Arthur, 1970, The Silence of God, [ed.] Jack Smith, Swedish Movies, 1st, November 5th, 1970, Vol. 7th, 18.
-      Haris, Alber, 1960, Bergman As a Writer, New York: the saturday review, 1960.
-      Jones, G Williams, 1983, Talking with Bergman, [ed.] William Jones, 3rd. s.l.: Methodist university press, 1983, Vol. 1st.
-      Roche, Katharine, 1953, swedish film, New York: Films in Reviews, november 1953.
-      Schrader, Paul, 1972, Transcedental style in film Ozu Bresson Dreyer, 1st. s.l.: Da Capo paper book, 1972, Vol. 1.
-      Simon, John, 1967, Ingmar Bergman Directs, 1st, New York: 1967.
-      Sjorm, victor, 1960, sight and sound, 1, London: Harper and Row, 1960, Vol.2.
-      Teem, Mikhael, 1988, Chaplin, s.l.: swedish film institute, 1988.
-      Ulrichen, Erick, 1958, Igmar Bergman and the Devil, 5, London: sight and sound, 1958, Vol. 27.