فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

ظرفیت های بیانی در تولید برنامه های طنز رادیویی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه رادیو، دانشکده رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 مربی، گروه رادیو، دانشکده رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران
3 استادیار گروه رادیو، دانشکدۀ تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداو سیما، تهران، ایران
چکیده
شیوه بیان مطلب توسط مجریان و بازیگران، در میزان و چگونگی اثرگذاری آن و شکل‌‌گیری برداشت مخاطبان، اهمیتی ویژه‌‌ دارد. مطالعه ابزارها برای بیان یک مطلب و تعمق در آنها می‌‌تواند به شناخت بهتر ظرفیت‌‌های بیانی و در نتیجه، کاربست دقیق‌‌تر آنها توسط برنامه‌‌سازان منجر شود. این امر در برنامه‌‌های طنز بیشتر مشهود است. به طور مثال، اگر یک مطلب طنزآمیز به شکلی ضعیف و غیرهنرمندانه بیان شود، از بار طنز آن کاسته می‌‌شود، همچنین اگر مطلبی به اندازه کافی، طنزگونه نباشد، بیان خلاقانه و طنزآمیز می‌‌تواند آن را مخاطب‌‌پسند کند. در بیشتر پژوهش‌‌ها در حوزه طنز رادیویی، بحث ظرفیت‌‌های بیان مغفول مانده‌‌است. هدف این پژوهش، پرداختن به ابزارهای بیانی در بازیگری و مجری‌‌گری برنامه‌‌های طنز ‌‌است. این پژوهش به دو روش کتابخانه‌ای‌‌- ‌‌اسنادی و مصاحبه عمیق انجام‌ شده و در این راستا با 9 نفر از متخصصان مرتبط با طنز رادیویی مصاحبه شده ‌‌است. براساس یافته‌ها، تیپ و لهجه از مهم‌ترین ابزارهای طنز نمایشی شنیداری هستند که به‌واسطه تضاد و اغراق، باعث خنده مخاطب می‌شوند. همچنین تیپ موفق، تیپی است که از درون جامعه اقتباس شده، برای مخاطب، باورپذیر باشد و حس هم‌ذات‌‌پنداری را در وی تقویت کند. همچنین در زمینه ویژگی‌های مؤثر در بیان مجری برنامه طنز، مواردی نظیر شوخ‌طبعی و بداهه‌گویی، تسلط بر موضوعات عمومی، تسلط بر سیاق‌های زبانی و داشتن صدای بانشاط از شاخصه‌های مجری موفق به شمار می‌رود‌.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

recitative capacities in the production of radio humor

نویسندگان English

Hadi Mahmoudi 1
Majid Sharifkhodaei 2
mohammad akhgari 3
1 M. A. in Radio, Faculty of Radio & TV, IRIB University, Tehran, Iran(Corresponding Author)
2 Instructor, Department of Radio, Faculty of Radio & TV, IRIB University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Radio, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran.
چکیده English


The type of expressing content by anchors and actors has special importance in the rate and quality of its effectiveness. Studying the tools to recite content and contemplating about them can result in better knowledge of the recitative capacities and in conclusion, more careful application of them by the program-maker. Such a fact is more explicit in comedy programs. For example, if humorous content is expressed weakly and in a non-artistic way, its humor is reduced. Also, if the content is not humorous enough, creative and humorous expression of that can make it audience-friendly. In most of the research in radio comedies, capacities of expression have remained neglected. The goal of this research is to deal with the recitative tools in acting and presenting comedy programs. This research has been done with two methods: library and deep interview, and accordingly, interviews were conducted with nine experts in radio comedy. Based on the findings, type and accent are among the most important tools of auditory narrative comedy which cause the audience to laugh via opposition and exaggeration. Also, a successful type is a type adopted from within the society, believable for the audience and strengthens the sympathy in him/her. Features such as humor and impromptu, mastery over public topics, mastery over linguistic styles and having a vibrant voice are among the parameters of a successful anchor. 
 

کلیدواژه‌ها English

Humor
Radio Humor
Forms of Humor Expression
Radio Performance
Radio Production
آذر، شکوفه (1381). فرهنگ‌نامه ادبی فارسی (جلد دوم)، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
آرنهایم، رودلف (1400). صدا به‌مثابه هنر شنیداری، (مترجم: محمد اخگری)، تهران: انتشارات دانشگاه صداوسیما.
پلارد، آرتور (1378). طنز، (مترجم: سعید سعیدپور)، تهران: نشر مرکز.
حکیم رابط، خسرو؛ و سراجی، محسن (1389). نظریه نمایش سیاه‌بازی، تهران: نشر قطره.
داد، سیما (1378). فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: مروارید.
شمیسا، سیروس (1386). انواع ادبی، تهران: نشر میترا.
شیری، قهرمان (1386). «راز طنزآوری»، تهران: پژوهش‌های ارتباطی، 52.
صالح‌پور، اردشیر (1390). گرامافون و نمایش تاریخ تحلیلی تقلید و مضحکه در ایران، تهران: نمایش.
صیبی، فرزانه (1389). طنز رادیویی و ظرفیت‌های آن، تهران: رادیو 53.
عالی، شهین‌دخت (1377). «مخاطب‌شناسی در عرصه ارائه طنز از صداوسیما»، پژوهش‌های ارتباطی، شماره 13 و 14.
عطاردی، الهه (1395). بررسی ویژگی‌های طنز در رادیو، چاپ اول، تهران: مرکز پژوهش و سنجش افکار صداوسیما.
فاضلی، فیروز؛ و فانی، راضیه فانی (1398). «بررسی شگردهای طنز موقعیت در رمان مدیر مدرسه»، تهران: کاوش‌نامه زبان و ادبیات فارسی، 41.
فلیک، اووه (1388). درآمدی بر تحقیق کیفی، (مترجم: هادی جلیلی)، تهران: نشر نی.
قلی‌زاده، بهنام (1387). فنون مصاحبه، بازیابی از سایت مرکز تحقیقات و مطالعات رسانه‌ای مؤسسه همشهری.
کرایسل، اندرو (1388). درک رادیو، (مترجم: معصومه عصام)، تهران: طرح آینده.
موسوی، سید عبدالجواد (1391). کتاب طنز، چاپ دوم، جلد 1، تهران: سوره مهر.
نعمت طاووسی، مریم (1394). «ریختار نمایشی سیاه‌بازی»، فصلنامه علمی پژوهشی تئاتر، ش 62.
نصیریان، علی (1370). «تخت حوضی چیست؟»، فصلنامه تئاتر، ش 13.
ویمر، راجردی؛ و جوزف، آر دومنیک (1388). تحقیق در رسانه‌های جمعی، (مترجم: کاووس سید امامی)، تهران: انتشارات سروش.