فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

آسیب‌شناسی برنامه‌های آموزشی تلویزیونی با نگاهی به مجموعة «مدرسة تلویزیونی ایران» و «فیلیمو مدرسه»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد گروه تلویزیون، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
2 استادیار گروه تلویزیون، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران.
چکیده
برنامه‌سازی آموزشی، یکی از مهم‌ترین حوزه‌های تولیدات تلویزیونی است که تا زمان همه‌گیری کرونا کمتر مورد توجه بود و صرفاً برنامه‌های آموزش‌محور از شبکه آموزش و آن هم به‌صورت مستقیم و عیناً شبیه به کلاس درس و مدرسه تولید می­شد. حال آن­که حوزه برنامه‌سازی آموزشی، یک حوزه اثرگذار و مهم است که با طراحی درست و به‌کارگیری بهینه عناصر برنامه‌سازی، می‌تواند نقش بسزایی در آموزش و عدالت آموزشی ایفا کند.
    این پژوهش می­کوشد با بررسی و آسیب‌شناسی مجموعه‌های تلویزیونی «مدرسه تلویزیونی ایران» و «فیلیمو مدرسه» با روش مطالعه موردی و مطالعه تطبیقی، نقاط قوت و ضعف هر یک را استخراج و با مقایسه هردو مجموعه، اصول و قواعدی را برای تولید و عرضه فیلم‌های آموزشی مناسب با نیازهای مخاطب پیشنهاد کند؛ براین­اساس یافته‌های پژوهش شامل 15 مؤلفة ساختاری و 5 مؤلفة محتوایی است، که اکثر عوامل و ویژگی‌ها مربوط به محتوای رویداد است و می‌تواند در قالب و ساختارهای مختلف و در ترکیب با توانایی‌ها و استعداد‌ها مورد بهره‌برداری قرار گیرد. در پایان نیز علاوه بر پیشنهادهایی برای افزایش کیفیت و اثرگذاری یک برنامه آموزشی، جدول مؤلفه‌های اساسی و تأثیرگذار در برنامه‌سازی آموزشی، برای استفاده برنامه‌سازان ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Pathology of TV educational programs (with a look at Iranian School Group and Filmo Madrasa)

نویسندگان English

ali dardan 1
S.M.Sadeq Morakabi 2
1 M.A. in Department of Television, Faculty of Radio and Television Production, IRIB University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
2 Assistant Professor, Department of Television, Faculty of Radio and Television Production, IRIB University, Tehran, Iran.
چکیده English

Educational programming is one of the most important of television production, which was paid less attention until the Corona epidemic, and while there were successful examples of educational television programs produced and broadcast in the world, in Iran only education-oriented programs were broadcast from the Education Network. Now, the field of educational programming is an effective and important field that can play a significant role in education and educational justice with proper design and optimal use of programming elements.

This research tries to extract the strengths and weaknesses of the two sets produced by "Iran Television School" and "Film School" with the method of case study and comparative study, and by comparing both sets of principles and rules for the production and distribution of films. Suggest suitable training for the needs of the audience. Therefore, the research findings include structural and content components. The structural components include the format and observable methods and the set of systematic relationships that govern the internal components of an event or phenomenon, which in this research includes 15 components, and the content components, which include 5 components in this research, are all factors and features related to the content of the event, which They can appear in different forms and structures and in combination with abilities and capitals. In the end, in addition to suggestions to increase the quality and effectiveness of an educational program, a table of important components in educational programming is also provided for use by programmers in designing the program.

کلیدواژه‌ها English

educational program
Iran tv school
fiimo school
entertainment
 
ابوالقاسمی، سمیه (1391)، طراحی چارچوبی برای چابک سازی فرآیند آموزش از راه دور، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور، تهران.
احدیان، محمد (۱۳8۱)، طراحی و تولید برنامه‌های ویدئویی، تلویزیونی و فیلم‌های آموزشی، تهران: شرکت بین‌المللی نشر و تبلیغ بشری.
پستمن، نیل (1386)، زندگی در عیش، مردن در خوشی؛ ترجمه صادق طباطبائی، تهران: انتشارات مؤسسه اطلاعات.
تقوی، سیده فهیمه (1390)، آسیب‌شناسی میان‌برنامه‌های پویانمایی آموزشی در تلویزیون ایران با بررسی موردی مجموعه طرح ترافیک، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، تهران.
حیدریان، مجتبی (1399)، بررسی تأثیر بازی‌وارسازی بر الگوهای آنلاین تعاملی دانش‌آموزان، پایان نامه کارشناسی ارشد، مؤسسه آموزش عالی علوم و فناوری سپاهان، اصفهان.
دادگران، محمد(1385)، مبانی ارتباطات جمعی، چاپ نهم، تهران، انتشارات مروارید.
دانش، احمدرضا (1398)، بررسی الگوی کسب و کار تلویزیون اینترنتی در ایران (مطالعه موردی: سرویس آیو)، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه سوره، دانشکده فرهنگ و ارتباطات.
سوهانی، کمیل (1393)، طراحی مدل بومی گونه تلویزیونی سرگرم‌آموزی برای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، دانشکده ارتباطات و رسانه.
سیف، علی اکبر (1387)، روانشناسی پرورشی (یادگیری و آموزش)، چاپ پنجم، تهران: انتشارات آگاه.
شاه محمدی، عبدالرضا و هاشمی پور، سعیده سادات (1394)، بررسی نقش برنامه­های آموزشی و سریال­های شبکه 5 تلویزیون در آموزش­های مهارت­های شهروندی، مطالعات رسانه­ای، دانشگاه آزاد، تهران.
عظیمیان زواره، سمیرا (1396)، معرفی الگوی ساخت انیمیشن­های آموزشی و سرگرم کننده تلویزیونی برای کودکان: مطالعه موردی شبکه پی بی اس، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده سینما و تئاتر، دانشگاه هنر تهران.
عین‌اللهی، معصومه (1394)، بررسی تأثیر بازاریابی رسانه‌های اجتماعی بر رفتار مصرف‌کننده آنلاین، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشکده مدیریت.
فرح بخش، اعظم (1392)، طراحی و کاربرد عناصر تصویری در برنامه‌های تلویزیونی کودک با رویکرد آموزشی (مطالعه موردی برنامه رد پای آبی و خاله شادونه)، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، تهران.
فرخی، افروز و لهراسبی، محمد (1401)، به کارگیری امکانات آموزشی، گامی جهت تسهیل فرآیند یادگیری، آموزش پژوهی، 8(29 )، 1-14:SID. https://sid.ir/paper/955720/fa
فیوضات، یحیی (1389)، مبانی برنامه­ریزی آموزشی، چاپ بیست و سوم، تهران: انتشارات روان، ویرایش ارسباران.
قاسمی، حمید و همکاران (1400)، مرجع پژوهش، تهران: انتشارات اندیشه آریا.
کامرانی، محمدمهدی (1392)،  طراحی الگوی تولید برنامه برای ارائه خدمات در تلویزیون اینترنتی، پایان­نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه صدا و سیما.
کرد نوقابی (1386)، آموزش مستقیم به همراه نظریه­ها، الگوها و راهبردهای آموزش، تهران: انتشارات کتاب دیدآور.
مظفری، افسانه و  مهرگان، علی (1395)، بررسی نقش برنامه­های تلویزیونی بر توسعه سلامت جامعه، مطالعات رسانه ای، دانشگاه آزاد تهران.
نصیری، اصغر (1400)، خلافت دیجیتال: راهبردی برای استمرار اندیشه داعش در دوران پساداعش، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی.
Dzinamarira and ed. (2022), The case to scale up edutainment as an effective public health communication intervention to combat the COVID-19 pandemic in Zimbabwe.
Foss, K. A. (2021), Remote learning isn’t new: Radio instruction in the 1937 polio epidemic.
GREENBERG, B.S., SALMON, C.T., PATEL, D., BECK, V. & COLE, G. (2004), Evolution of an E-E research agenda, In A.
QuinteroJohnson, Jessie Marguerite (2011), Audience Involvement Wite Entertainement-EducationPrograms: Explication Processes And Outcoms, University of Illinois at Urbana-Champaign.
Kaplan, A. M. & Haenlein, M. (2016), Higher education and the digital revolution: About MOOCs,
SPOCs, social media, and the Cookie Monster, Business Horizons, 59.