فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

تبیین و تحلیل مفهوم مستند در تعاریف فیلم مستند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم، ایران
2 استاد گروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
3 دانشیار گروه روزنامه نگاری، مرکز علمی کاربردی فرهنگ و هنر واحد 48، دانشگاه جامع علمی کاربردی، تهران، ایران
چکیده
هدف این پژوهش ترسیم ابعاد متنوع سینمای مستند در قالب ارائه تعریف روشن و دقیق از آن است تا امکان مطالعه، شناخت، آموزش، نقد و دسته‌بندی‌های آثار فراهم آید. در حال حاضر، تعاریف متعددی وجود دارد که جامع نیستند. مسئله اصلی، ابهام زدایی از این تعاریف است. ریشه اختلاف‌نظر، ابهام در مفاهیم به کار رفته در تعریف سینمای مستند است. این تحقیق، کیفی و با روش مصاحبه عمیق انجام شده است. داده‌ها با مصاحبه و روش اسنادی گردآوری شده‌اند. این داده‌ها، باعث استخراج مفاهیم پیدا و پنهان در تعاریف مختلف سینمای مستند است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تعریف مقبول که جامعیت داشته باشد، وجود ندارد. این تعاریف براساس مفاهیم حقیقت و واقعیت بوده است که فی‌نفسه در بیان هویت سینمای مستند، مفاهیم معتبری به نظر نمی‌رسند. مفاهیم دیگری از جمله روایت، باید در تعریف اضافه شود تا ضمن القای شفافیت، موافقت اکثریت صاحب‌نظران را جلب کند. در نتیجه مستند، روایت سینمایی فیلم‌ساز از جهان است، که براساس شواهد و مستندات و آنچه به عنوان امری واقعی باور دارد، ساخته می‌شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An analytical approach to the concepts used in the definition of documentary cinema

نویسندگان English

Majid Khaleghi Soroosh 1
Mohammad Soltanifar 2
shahnaz hashemi 3
1 P. h. D. Student in Communication Sciences, Islamic Azad University, Qeshm, Iran
2 Professor in Communication Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran (Corresponding Author)
3 Associated Professor, Department of Journalism, Applied Science of Tehran Art & Culture 48, University of Applied Sciences & Technology, Tehran, Iran
چکیده English

The goal of this research is to draw dimensions of documentary cinema in the form of presenting clear and precise definition of that to yield the possibility of studying, knowing and classifying the works. At present, several definitions exist which are not comprehensive. The main issue is the disambiguation of these definitions. The root of the disagreement is the ambiguity of the concepts used in the definition of documentary cinema. This research has been conducted with the qualitative method and using deep interviews. The data was collected through interviews and documentary method. These data cause the extraction of obvious and hidden concepts in different definitions of documentary cinema. The analyses show that there does not exist an acceptable definition that is comprehensive. These definitions have been based on the concepts of truth and reality and which are not considered credible concepts to express the identity of the documentary cinema, per se. Other concepts, such as narration, should be added to the definition to attract the agreement of most of the experts, in addition to the induction of transparency. As a result, documentary is the film-maker’s cinematic narration of the world made on the basis of the evidence and documents and what he/she believes in as the real matter.  

کلیدواژه‌ها English

Documentary Film
Documentary Concepts
Documentary Schools
Documentary Theories
Documentary Philosophy
آخوندی زاهد، علی (1383). مقایسه مفهوم واقعیت در برهان صدیقین (با تقریر مرحوم علامه طباطبائی با مفهوم وجود در فلسفه اگزیستانس (با تأکید بر یاسپرس و هایدگر، دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقیقات.
احمدی، بابک (1382). حقیقت و زیبائی، تهران: نشر مرکز.
استم، رابرت (1383). مقدمه‌ای بر نظریه فیلم، (مترجم: گروه مترجمان)، تهران: سوره مهر.
اکیسبی یر،الن (1368). درک فیلم، (مترجم: بهمن طاهری)، انتشارات فیلم تابستان.
بوردول، دیوید؛ و تاممسون، کریستین (1377). هنر سینما، (مترجم: فتاح محمدی)، تهران: نشر مرکز، صفحه 89.
بوردول، دیوید (1385). روایت در فیلم داستانی، (مترجم: سید علاءالدین طباطبایی)، تهران: بنیاد سینمایی فارابی، جلد اول، صفحات 3-5.
تولستوی، لئون (1372). هنر چیست؟، (مترجم: کاوه دهقان)، تهران: امیرکبیر.
دهقانپور، حمید (1398). سینمای مستند ایران و جهان، سازمان مطالعه و تدوین کتب اسلامی.
صافاریان، روبرت (1385). «تعریف‌های مستند»، فصلنامه فارابی، شماره 25 (ویژه سینمای مستند).
صافاریان، روبرت (1385). تصویر، سینما، اجتماع، تهران: نشر مرکز.
صدری، محمد (1382). مفهوم واقعیت در هنر سینما، تهران: انتشارات سوره مهر.
ضابطی جهرمی، احمد (1385). سی سال سینما (گزیده مقالات سینمایی)، تهران: نشر نی، چاپ اول.
ضابطی جهرمی، احمد (1393). شکل‌شناسی و گونه‌شناسی فیلم مستند، تهران: نشر رونق.
ضابطی جهرمی، احمد (1397). سینمای دو رگه، تهران: نشر رونق.
ضابطی جهرمی، احمد (1400). نظریه‌ها و گفتمان‌های سینمای مستند، تهران: نشر قلم شاملو.
طاهری ارین (1396). از نظریه تا گونه‌شناسی، تهران: انتشارات سوره مهر.
علیایی، کورش (1400). روایت یک ذهن نویسا، تهران: انتشارات سوره مهر، صفحه 34.
گوتیه، گی (1384). سینمای مستند، سینمای دیگر، (مترجم: نادر تکمیل همایون)، انجمن جوانان سینمای ایران، تهران: ماتیکان.
نیکپور صادق (1395). حقیقت؛ مجاز؛ واقعیت، تهران: انتشارات ارباب قلم.
وارد، پل (1397). مستند حواشی واقعیت، (مترجم: حمیدرضا احمدی لاری)، تهران: نشر ساقی.
همفلینگ، اسؤالد (1377). چیستی هنر، (مترجم: علی رامین)، تهران: هرمس.