فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

زیبایی‌شناسی نورپردازی و تصویربرداری برنامه‌های تلویزیونی دعای کمیل از دیدگاه نظریه گشتالت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد تولید سیما، گروه هنرهای رسانه‌ای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران (نویسنده مسئول)
2 دانشیار گروه پژوهش در تاریخ هنر، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 استادیار گروه صنایع‌دستی، دانشکده هنر و علوم انسانی فارسان، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
چکیده
هدف این پژوهش، شناخت مؤلفه‌های زیبایی‌شناسی نورپردازی و تصویربرداری در برنامه‌های مناسبتی غیرنمایشی مذهبی تلویزیون ایران، مانند برنامه‌های مربوط به قرائت دعا و به‌خصوص دعای کمیل است. برنامه‌سازی مناسبتی غیرنمایشی مذهبی در تلویزیون ایران مانند تولید برنامه دعای کمیل یا سایر ادعیه، بایستی محملی برای انتقال مفاهیم معنوی باشد. این پژوهش از نظر هدف، توصیفی- تحلیلی و از نظر روش، ازنوع مطالعه موردی و تحلیل مشاهده‌ای است. روش داده‌اندوزی پژوهش، اسنادی (کتابخانه‌ای) بر مبنای مشاهده بوده و برای داده‌کاوی، گونه‌شناسی ویدئوهای مربوط به برنامه‌های دعای کمیل مدنظر قرار گرفته، سپس چهار ویدئو با معیارهای مشخص و به‌صورت هدفمند انتخاب شده‌اند. بررسی ویدئوها نشان داد عواملی مانند بی‌توجهی در به‌کارگیری قوانین گشتالت در تولید این‌گونه از تلویزیونی باعث شده با وجود تولید حداکثری، این برنامه‌ها اثرگذاری مناسبی نداشته و تکراری شوند که درنتیجه، به‌جای جذب، باعث کاهش مخاطب می‌شود. از این‌رو، به‌نظر می‌رسد سازمان صدا و سیما باید در این 3مورد: 1- آموزش کامل فنی و محتوایی برنامه‌سازان حوزه دینی؛ 2- فراهم‌آوری تجهیزات مدرن؛ و 3- ایجاد انگیزه شغلی، اهتمام ورزد تا بتواند با هدف جذب و نگهداری مخاطب، در کیفیت برنامه‌های مناسبتی غیرنمایشی مذهبی خود، تحول ایجادکند.
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Aesthetics of Light and Images in the Television Programs ‘Supplication of Kumayl’ Based on Gestalt Principles

نویسندگان English

Shahrad Taherzadeh 1
fahimifar ali asghar 2
Faranak Kabiri 3
1 MA in TV Production, Department of Media Arts, Faculty of Religion and Media, IRIBU University, Qom, Iran (Corresponding Author)
2 Associated Professor, Department of Research in Art History, Faculty of Art, Tarbiat Modarres University, Tehran,Iran
3 Assistant Professor, Handicrafts Department, Farsan Faculty of Arts and Humanities, Shahrekord University, Shahrekord, Iran
چکیده English

The aim of this research is to identify the aesthetic components of lighting and filming of non-dramatic religious special-occasion programs on Iranian television. Non-dramatic religious production on Iranian television like Komeil supplication and other prayers, must be a means of conveying spiritual meanings. The present research’s aim is descriptive-analytical and its method is case study and observational analysis. The data collection method is documentary (library-based) based on observation, and for data mining, a typology of supplication of Komeil programs’ videos has been considered. Then, four videos have been selected with specific criteria and purposefully. Analysis of the videos showed that factors such as neglecting the application of Gestalt principles in the production of this type of TV programs, despite their maximum production, caused them not to have a proper effect and turn repetitive programs that caused audience loss instead of attraction. Therefore, it seems that IRIB should focus on these three areas of change in the quality of its non-dramatic religious programs:1-Comprehensive technical and content training for the producers of religious programs, 2-Provision of modern equipment, and 3-Creation of job motivation, to attract and retain the audience.

کلیدواژه‌ها English

Image Aesthetics
Gestalt Theory
Television Production
Komeil Supplication
اچ‌ فیلیپس، ویلیام (1395). پیش‌درآمدی بر فیلم، (مترجم: فتاح محمدی)، تهران: بنیاد فارابی
اراکی، محسن (۱۳۹۱). حقیقت ادراک و مراحل آن در فلسفه ملاصدرا، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
باباخان، سلیمه؛ و کامرانی، بهنام (1399). «خوانش نگاره معراج پیامبر(ص) اثر سلطان محمد از منظر اصول ادراک دیداری گشتالت»، فصلنامه علمی نگره، شماره 53، 83-97.
باتلر، جرمی جی (1388). تلویزیون، کاربرد و شیوه‌های نقد، (مترجم: مهدی رحیمیان)، تهران: دانشگاه صدا و سیما.
بوردول، دیوید؛ و تامپسون، کریستین (1399). هنر سینما، (مترجم: فتاح محمدی)، تهران: مرکز.
پاسدار، محمدرضا (1389). تهیه‌کنندگی برای تلویزیون با نگاه سیستمی، تهران: انتشارات صدا و سیما.
پاکباز، روئین (1400). دایره‌المعارف هنر، تهران: فرهنگ معاصر.
تسلیمی، نصرالله (1389). تفکر و زیبایی‌شناسی در ایران باستان و جهان اسلام، قم: رادنگار.
جهانگرد، علی اکبر (1391). «تحلیل مفهوم زیبایی و سنت»، ماهنامه علمی تخصصی اطلاعات حکمت و معرفت، سال هفتم، شماره 11، 13-17.
حیاتی، وحید (1387). «دین و هنر»، رواق هنر و اندیشه، شماره42، قم: مرکز پژوهش‌ها. 6-11.
زتل، هربرت (1384). راهنمای تولید برنامه‌های تلویزیونی، (مترجم: علی رجب‌زاده طهماسبی و مجیدالدین طباطبایی راد)، تهران: دانشگاه صدا و سیما
شاپوریان، رضا (1401). اصول کلی روان‌شناسی گشتالت، تهران: رشد.
شارف، استفان (1400). عناصر سینما: درباره نظریه تأثیر زیبایی‌شناسی سینمایی، (مترجم: محمد شهبا و فریدون خامنه‌پور)، تهران: هرمس.
شهبا، محمد (1389). بررسی و آسیب‌شناسی ساختاری برنامه‌های ترکیبی و ارائه ساختارهای مطلوب سیما، تهران: مرکز تحقیقات صدا و سیما.
فهیمی‌فر، اصغر (1386). «ماهیت زیبایی‌شناسی رسانه تلویزیون»، رواق هنر و اندیشه، شماره14، 45-30.
فهیمی‌فر، اصغر (1395). «ضرورت ابداع ژانرهای مذهبی جدید تلویزیونی (ارائه دعای کمیل از تلویزیون)»، دین و رسانه، سال دوازدهم، شماره10-11 (پیاپی106)، 79-110
کبیری، فرانک (1398). تبیین تأثیر عناصر بصری دیوارنگاره‌ها بر مطلوبیت ادراکی- بصری ایستگاه‌های مترو (مطالعه‌ موردی: ایستگاه متروی تئاتر شهر تهران)، رساله دکتری، استادان راهنما: دکتر بهادر زمانی، دکتر علیرضا خواجه احمد عطاری، دانشگاه هنر اصفهان.
منتظرقائم، مهدی (1390). «بررسی نظام تولید برنامه‌های دینی تلویزیون در سازمان صدا و سیما»، دین و ارتباطات، سال هجدهم بهار و تابستان1390، شماره1، 147-186.
میتری، ژان (1394). روان‌شناسی و زیبایی‌شناسی سینما، (مترجم: شاپور عظیمی)، تهران: سوره مهر.
میلرسون، جرالد (1398). تولید و کارگردانی در تلویزیون، (مترجم: غلامرضا طباطبایی)، تهران: سمت.
هیوارد، سوزان (1397). مفاهیم کلیدی در مطالعات سینمایی، (مترجم: فتاح محمدی)، نشر هزاره سوم.