فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

جلوه های دراماتیک صدا در دو فیلم مستند صنعتی از ساخته‌های کامران شیردل، بر اساس نظریه دریافت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه انیمیشن و سینما، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه انیمیشن و سینما، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
3 دانشیار، گروه انیمیشن و سینما، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
چکیده
صدا به مثابه رمزگانی سینمایی تا با استفاده از آن، فیلمساز به خلق اثر هنری بپردازد. در این میان، «مستند صنعتی» به دلیل پیوند با تبلیغات و آموزش، تجربه‌‌ای متفاوت را برای مخاطب ایجاد می‌کند. فرایند رمزگذاری فیلم‌ساز و تأثیرات و ارتباط مخاطب و اثر، در نظریات مختلف بررسی شده ‌‌است، از جمله «نظریه دریافت استوارت هال». در تحلیل دریافت، پیش‌‌فرض بنیادین این است که متون رسانه‌‌ای که حاوی معانی رمزگذاری‌شده هستند، معنایی ثابت ندارند، بلکه در لحظه دریافت از طرف مخاطب، معنا می‌‌یابند. در الگوی «رمزگذاری- رمزگشایی» هال، ابتدا رمزگذار شرح خاص خود از یک واقعه پردازش‌‌نشده اجتماعی را به صورت گفتمان معنادار ارائه می‌‌دهد و در نهایت، مخاطبان این پیام را رمزگشایی می‌‌کنند. این پژوهش که به روش تحلیلی- توصیفی انجام یافته، دربردارنده نوعی انتقال به «رویکرد نشانه‌‌شناسی» نسبت به صدا در فیلم است تا چگونگی پردازش آن برای تولید معنا در جهت اهداف تبلیغاتی، آموزشی و... مشخص شود. نتایج تحقیق نشان داد با بررسی ساختاری صدای فیلم می‌‌توان به پیام‌‌های صریح و ضمنی‌‌ رمزگذاری‌شده پی برد. در دو فیلم مستند صنعتی، منتخب از سخته‌های کامران شیردل، صدا در معرفی رویداد، انتقال معنا، فعال‌‌سازی حس، حضور در گذشته، بیان تصویری، شخصیت‌‌پردازی، جان‌بخشی به فضا، نمادسازی و ایجاد حس مشترک، نقش‌‌آفرین بوده و با ایجاد ارزش افزوده بر تصویر، همسو با الگوی ارتباطی مؤلف و پیام، در زمینه اجتماعی توسط کارگردان به کار رفته است.
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Dramatic Effects of Sound in two Industrial Documentary by Kamran Shirdel Based on Reception Theory

نویسندگان English

Mahnaz Fereydooni 1
Mohammad Ali Safoora 2
Ali Sheikhmehdi 3
1 M. A. in Cinema, Department of Cinema and Animation, Art Faculty, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran.
2 Assistant professor, Department of Cinema and Animation, Art Faculty, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
3 Associated professor, Department of Cinema and Animation, Art Faculty, Tarbiat Modarres University, Tehran, IRAN.
چکیده English

Sound acts as cinematic codes for the filmmaker to create a work of art. In the meantime, industrial documentary can bring a different experience for the audience due to its link to advertising and education. The codification process of the filmmaker and the effects and the relationship between the audience and the work have been studied in different theories, such as perception theory by Stuart Hall. In the reception analysis, the fundamental presupposition is that media texts, which are of coded meanings, do not have a fixed meaning, but are meaningful at the moment of reception by the audience. In Hall's encoding and decryption model, the encoder first presents his own account of an unprocessed social event in a meaningful discourse, and finally, the audience decodes the message.
This research, conducted in an analytical-descriptive method, involves a transition to a semiotic approach to the sounds of film to investigate its processing for meaning production for training and advertising goals. The results showed that with structural analysis of the film’s sound, the codified explicit and implicit messages can be understood. In two selected industrial documentaries made by Kamran Shirdel, the sound played a role in introducing the event, transferring the message, activating the sense, presence in the past, visual expression, characterization, personification of space, symbolization, and creating a common sense and by creating an added value on the image, in the same direction with the communicative pattern of the author and the message, has been applied in the social ground.

کلیدواژه‌ها English

Documentary Cinema؛ Reception Theory؛ Industrial Documentary؛ Auditory Creativity؛ Kamran Shidel&rsquo
s Works
ارواحی، علی‌‌رضا (1400). کامران شیردل؛ تنها در قاب، تهران: نشر خوب.
استم، رابرت (1393). مقدمه‌‌ای بر نظریه فیلم، (مترجم:‌‌‌‌ گروه مترجمان)، تهران: سازمان‌‌ تبلیغات‌‌ اسلامی، نشر سوره مهر.
استوری، جان (1398). مطالعات فرهنگی درباره فرهنگ عامه، (مترجم: حسین پاینده)، تهران: نشر آگه.
امامی، همایون (1396). فیلم مستند؛ درام و ساختار دراماتیک، تهران: نشر ساقی.
اندرو، دادلی (1393). تئوری‌‌های اساسی فیلم، (مترجم: مسعود مدنی)، تهران: نشر رهروان پویش.
بابایی مرندی، حمید (1398). «تأثیر استفاده از تأییدکننده‌های مشهور در پیام‌های بازرگانی تلویزیون
بر نگرش و قصد خرید مخاطبان»، فصلنامه علمی رسانه‌‌های دیداری و شنیداری، شماره 30، 253 - 277.
 بارکر، کریس (1401). مطالعات فرهنگی: نظریه و عملکرد، (مترجم: مهدی نفیسی و نفیسه حمیدی)، تهران: نشر ققنوس.
بحرانی، محمدحسین (1388). طبقه متوسط و تحولات سیاسی در ایران معاصر (1320-1380)، تهران: نشر آگاه.
بوردول، دیوید (1393). تاریخ سینما، (مترجم: روبرت صافاریان)، تهران: نشر مرکز.
بوردول، دیوید (1394). هنر سینما، (مترجم: فتاح محمدی)، تهران: نشر مرکز.
بهار، مهری (1394). مطالعات فرهنگی: اصول و مبانی، تهران: نشر سمت.
خیری، حسن (1399). «تبلیغات بازرگانی و نظام انسان‌شناختی اسلامی»، فصلنامه علمی رسانه‌‌های دیداری و شنیداری، ویژه‌‌نامه همایش رسانه ملی و تبلیغات بازرگانی، آذر ماه، 201- 226.
راجرز، هالی (1397). صدا و موسیقی در فیلم مستند، (مترجم: نازنین اردوبازارچی)، تهران: نشر رونق.
رضایی، محمد (1386). مطالعات فرهنگی: دیدگاه‌‌ها و مناقشات/ استوارت هال (و دیگران)، تهران: نشر جهاد دانشگاهی واحد تهران.
شیون، میشل (1394). صدا- تصویر: ملاحظاتی زیباشناسانه درباره صدا در سینما، (مترجم: محمدجواد مظفریان)، تهران: نشر ققنوس.
شیون، میشل (1396). صدا در سینما، (مترجم: فتاح محمدی)، تهران: نشر هزاره سوم.
محصصی، محمدسعید (1374). «کندوکاوی در ارزش‌‌های زیبایی‌‌شناختی فیلم پیکان»، مجله نقد سینما، شماره6، 167- 175.
محصصی، محمدسعید (1374). «نگاهی به چهار فیلم مستند صنعتی شیردل»، مجله نقد سینما، شماره6، 159- 166.
محمدی، جمال (1397). درباره مطالعات فرهنگی/ استوارت هال (و دیگران)، تهران: نشر چشمه.
مهدی‌‌زاده، سیدمحمد (1399). نظریه‌‌های رسانه: اندیشه‌‌های رایج و دیدگاه‌‌های انتقادی، تهران: نشر همشهری.
هیوارد، سوزان (1393). مفاهیم کلیدی در مطالعات سینمایی، (مترجم: فتاح محمدی)، زنجان: نشر هزاره سوم.