فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

تبیین اعتیاد به بازی های رایانه ای( گیم) بر اساس نیازهای بنیادین روان‌شناختی با نقش واسطه‌ای رضایت از زندگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه روان شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد، واحد بندر عباس، بندر عباس، هرمزگان، ایران.
4 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد، واحد تهران جنوب، تهران، ایران.
5 دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
چکیده
از معضلاتی که استفاده مفرط از فناوری و اینترنت از طریق افزایش استفاده از تلفن‌های هوشمند، تبلت‌ها و لپ‌تاپ‌ها ایجاد کرده است، اعتیاد به بازی-های رایانه‌ای است. بنابراین هدف پژوهش حاضر آزمون مدل رابطه بین نیازهای بنیادین روان‌شناختی و اعتیاد به گیم با نقش میانجی‌گری رضایت از زندگی بود. روش پژوهش، توصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان شهرستان کرج در سال تحصیلی 1402-1401 بود که نمونه‌ای به حجم 374 نفر با استفاده از روش تصادفی خوشه‌ای انتخاب شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامههای نیازهای بنیادین لاگوردیا و همکاران (2000)، رضایت از زندگی شریفی‌فرد و همکاران (1400) و اعتیاد به بازی‌های آنلاین خزل و همکاران (2007) بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌ تحلیل مسیر با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه 27 و LISREL نسخه 8.8 استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد، مدل پژوهش با داده‌ها برازش مناسبی دارد. در بررسی نتایج مشخص شد نیازهای بنیادین (شایستگی و ارتباط) بر اعتیاد به بازی (اثر مستقیم) منفی و معنادار و بر رضایت از زندگی اثر مثبت و معنادار بود. اثر مستقیم نیاز خودمختاری بر اعتیاد به بازی معنادار نبود. اثر رضایت از زندگی بر اعتیاد به بازی منفی و معنادار بود (01/0p< ). همچنین نتایج نشان داد، رضایت از زندگی در رابطه بین نیازهای بنیادین روان‌شناختی و اعتیاد به بازی نقش واسطهای معناداری دارد (01/0p< ). بر اساس نتایج پژوهش حاضر می‌توان بیان کرد نیازهای بنیادین در افزایش رضایت از نقش داشته و افزایش رضایت از زندگی در کاهش اعتیاد به گیم اثرگذار است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Explaining Computer Games Addiction Based on Basic Psychological Needs With the Mediating Role of Life Satisfaction

نویسندگان English

Mohammadreza Zoghipaydar 1
Golnaz Alibabai 2
Soghra Ramezani 3
Faezeh Meftahi 4
Safdar Nabizadeh 5
1 Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Economic and Social Sciences, Bu Ali Sina University, Hamedan, Iran
2 MSc Clinical Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
3 MSc Clinical Psychology, Faculty of Humanities, Azad University, Bandar Abbas Branch, Bandar Abbas, Hormozgan, Iran
4 Master&#039;s student in General Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Azad University, South Tehran Branch, Tehran, Iran.
5 PhD in Educational Psychology, Bu Ali Sina University, Hamadan, Iran
چکیده English

Excessive use of technology and the Internet, the increase in the use of smartphones, tablets, and laptops, have created problems for humanity today, one of which is addiction to computer games. This issue, which is especially a problem for adolescents, has become an important research area for researchers. This study aims to test the relationship model between basic psychological needs and addiction to "games" with the mediating role of life satisfaction, and the research method is descriptive-correlational. The statistical population includes students in Karaj in the academic year 2022-2023, with a sample of 374 people selected through the cluster random method. The research tools also included The Basic Needs questionnaire of LaGuardia et al. (2000), Life Satisfaction questionnaire of Sharififard et al. (2021), and Addiction to Online Games questionnaire of Khazal et al. (2007). Path analysis was used to analyze the data using SPSS version 27 and LISREL version 8.8 software. The results of the study showed that the research model had a good fit with the data. In examining the results, it was determined that basic needs (competence and relatedness) had a negative and significant direct effect on gaming addiction and a positive and significant effect on life satisfaction. The direct effect of autonomy need on gaming addiction was not significant. The effect of life satisfaction on gaming addiction was negative and significant (p<0.01). Also, based on the results, life satisfaction has a significant mediating role in the relationship between basic psychological needs and gaming addiction (p<0.01). Based on the findings, basic needs play a role in increasing satisfaction, and increasing life satisfaction is effective in reducing gaming addiction.

کلیدواژه‌ها English

Computer Games
Game Addiction
Life Satisfaction
Basic Psychological Needs
Adolescents
شریفی‌فرد، سیدعلی؛ شصت فولادی، مهتاب؛ ذوقی پایدار، محمدرضا؛ و بروجردی، مینا (1399). بازی‌های رایانه‌ای: فرصت‌ها/ آسیب‌ها، تهران: هوشمند تدبیر.
شریفی‌فرد، سیدعلی؛ ذوقی پایدار، محمدرضا؛ علی بابائی، گلناز؛ ذوالقرنین، مریم؛ و نبی‌‌زاده، صفدر (1400). «طراحی و اعتباریابی ویژگی‌های روان‌‎سنجی مقیاس تک‌‌سؤالی رضایت از زندگی»، مطالعات فرهنگی پلیس، 8(4)، 1-11.
کریمی، علی؛ کارسازی، حسین؛ فاضلی مهرآبادی، علیرضا؛ و عبدل‌‌پور، قاسم (۱۴۰۰). «نقش نیازهای بنیادین و سبک‌های دلبستگی در پیش‌بینی رضایت از زندگی دانش‌آموزان دوره متوسطه»، مجله روان‌شناسی و روان‌پزشکی شناخت، ۸(۱)، 106-120.
میرزایی فندخت، امید؛ درتاج، فریبرز؛ سعدی‌پور، اسماعیل؛ و ابراهیمی‌قوام، صغری (1399). «نقش واسطه‌ای نیازهای اساسی روان‌شناختی در رابطه بین فرهنگ مدرسه و مشارکت تحصیلی دانش‌آموزان»، فصلنامه سلامت روان کودک، 7(1)، 81-92.
نظری، علی‌محمد؛ امینی‌‌منش، سجاد؛ مرادی، علیرضا؛ و فرزاد، ولی‌اله (۱۳۹۴). «هنجاریابی پرسشنامه اعتیاد به بازی‌های آنلاین»، مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، 5، 12-21.