فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

رهیافتی به فهم ماهیت رسانه در اندیشه‌‌ هایدگر از رهگذر فهم زبان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد فلسفه‌رسانه، گروه فلسفه‌رسانه، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران
2 استادیار گروه معارف و دروس عمومی، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه دین و رسانه، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران
چکیده
توجه به رسانه از منظر فلسفی می‌تواند در درک و بهره‌گیری مناسب از آن کمک شایانی کند. در این مقاله یکی از مهم‌ترین موضوعات فلسفه رسانه- یعنی ذات رسانه- با نگاه به آرای مارتین هایدگر، بررسی می‌شود که می‌‌تواند در رسیدن به یک نظریه مستقل و بومی سودمند باشد. سؤال اصلی این است که آیا از نظر هایدگر، رسانه دارای ذات است؟ برای رسیدن به پاسخ این پرسش، آرای هایدگر با روش تحلیل فلسفی و با وساطت دو فیلسوف رسانه- گونکل و ‌تیلور- بررسی شده است. فهم چیستی رسانه با نگاه به یکی از مهم‌‌ترین موضوعات فلسفه هایدگر- یعنی زبان- صورت گرفته و نسبت مفهوم زبان با رسانه تحلیل شده است. در ادامه، سعی شده بر مبنای نوع فهم جدیدی که از زبان حاصل می‌شود، دو دیدگاه ذات‌گرایی و ابزارگرایی براساس آرا متفکرین رسانه موردتحلیل قرار گیرند. در نهایت نشان داده شده که رسانه‌ها صرفاً ابزارهای ارتباطی نیستند که اطلاعات موجود را بازگو کنند، بلکه به‌مثابه مشارکت‌کنندگان مستقیم و فعال در آشکارکردن وجود چیزهایی هستند که تصور می‌شود صرفاً نمایانگر آنها هستند. به نظر هایدگر، سازندگی و افشاگری در انواع فناوری- و به طور خاص، رسانه‌ها- اعم از زبان و رسانه‌های جدید، عصر تصویر جهان را رقم زده و نهایتاً هرچه در جهان است، از طریق رسانه‌گری تحقق می‌یابد. اما در عین حال، با توجه به همین خصلت‌های زبانی، امکان بهره‌گیری از رسانه برای گشودگی و شعرگونگی ممکن است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An Approach to Understanding the Nature of Media in Heidegger’s Thought Through Understanding Language

نویسندگان English

mohammad reza shafiesarvestani 1
seyyed mohammad mahdi mousavimehr 2
mohsen karami 3
1 M.A. in Philosophy of Media, Department of Philosophy of Media, Faculty of Religion and Media, IRIB University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies , IRIB University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
3 Assistant Professor, Department of Religion and Media, Religion and Media Faculty, IRIB University, Tehran, Iran.
چکیده English

Paying attention to media from a philosophical perspective can be of great help in understanding and utilizing it appropriately. In this article, one of the most important topics in media philosophy - namely, the essence of media - is examined by looking at the views of Martin Heidegger, which can be useful in reaching an independent and indigenous theory. The main question is whether, according to Heidegger, the media has an essence? To reach the answer to this question, Heidegger's views have been examined using philosophical analysis method and with the mediation of two media philosophers - Gunkel and Taylor. Understanding what the media is has been done by looking at one of the most important topics in Heidegger's philosophy – namely, language - and the relationship between the concept of language and media has been analyzed. In the following, it was attempted to analyze the two perspectives of essentialism and instrumentalism according to the views of media thinkers based on the new type of understanding that is obtained from language. Finally, it was shown that media are not simply communication tools that relay existing information, but function as direct and active participants in revealing the existence of things that are thought to merely represent them. For Heidegger, construction and disclosure in all kinds of technology - and in particular, media - both language and new media, have marked the era of the world image, and ultimately everything in the world is realized through mediatization. But at the same time, given these linguistic characteristics, it is possible to use media for openness and poetry.

کلیدواژه‌ها English

Media, Tool, Language, Heidegger, Media Philosophy
-         برومند، خشایار؛ و حسینی، سیدحسن (1393). «بررسی رویکرد هایدگر در مواجهه با تکنولوژی»، غرب‌شناسی بنیادی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال پنجم، شماره اول، 1-22.
-         پیراوی ونک، مرضیه (1389). «تلقی هیدگر از زبان در هولدرلین و ذات شعر»، پژوهش‌های فلسفی، نشریۀ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، سال 53، شماره 219.
-         حسینی، سیدحسن؛ و سایر نویسندگان (1391)، مجموعه مطالعات رسانه: جامعه‌شناسی رسانه، جلد سوم، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگى.
-         حیدری‌فر، مرضیه (1377)، زبان از دیدگاه هیدگر، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
-         خاتمی، محمود (1400)، مدخل فلسفه غربی معاصر، نشرعلم، تهران.
-         رجبی، روح‌الله؛ و سلیمان‌حشمت، رضا (1394)، «زبان در اندیشه هایدگر»، حکمت و فلسفه، سال یازدهم، شماره چهار، 23-40.
-         سامع، سیدجمال؛ و صافیان، محمدجواد (1395)، «واکاوی جایگاه زبان در افق هستی‌شناسی تودستی هایدگر»، پژوهش‌های فلسفی، سال دهم، شماره 19، 173-205.
-         علی‌زمانی، امیرعباس (1379). «ماهیت تکنولوژی از دیدگاه هایدگر»، نشریةنامة مفید، 197-222.
-         معتمدی، احمدرضا (1391). «زبان، کدام رسانه؟»، رسانه و فرهنگ، شماره 3، 29-48.
-         موسوی‌مهر، سیدمحمدمهدی (1398). «زبان و نسبت آن با تکنولوژی در فلسفه هایدگر»، هستی و شناخت، سال ششم، شماره 1 و11، 191-208.
-         هایدگر، مارتین (1396). فرهنگ و تکنولوژی، (مترجم: شاپور اعتماد)، پرسش از تکنولوژی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، 1-30.
-         هایدگر، مارتین (1398). هستی و زمان، (مترجم: سیاوش جمادی)، تهران: ققنوس.
-         هایدگر، مارتین (1400). شعر، زبان و اندیشه‌ رهایی (مترجم: عباس منوچهری)، چیز، تهران: مولی، 27-52.
-         هایدگر، مارتین (1400). شعر، زبان و اندیشه‌ رهایی (مترجم: عباس منوچهری)، انسان شاعرانه سکنی می‌کند، تهران: مولی، 53-74.