نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد تهیه‌کنندگی رادیویی، گروه رادیو، دانشکدۀ تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران.

2 استادیار گروه رادیو، دانشکدۀ تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).

3 کارشناسی ارشد فلسفه، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکدۀ ادبیات و علوم اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

چکیده

نیاز به اطلاع‌رسانی، آموزش و بسیج جامعه به‌منظور مقابله با بحران‌های طبیعی و غیرطبیعی، از ضروریات جوامع امروزی است که انتظار می‌رود رسانه‌ها نیز درجهت تحقق آن تلاش کنند. از طرفی، با پیشرفت تکنولوژی و تغییر سبک زندگی، شاهد هم‌افزایی رسانه‌ها با یکدیگر هستیم، این امر، در شرایط بحران، می‌تواند فرصت خوبی برای رسانه‌ای چون رادیو باشد تا با استفاده از ظرفیت فضای مجازی، پویش‌های همگانی را به‌عنوان راهکاری مؤثر بکار گیرد. در این پژوهش، به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات، از تکنیک مثلث‌سازی بهره گرفته ‌شده و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به روش تحلیل محتوای کیفی انجام‌گرفته است. جامعۀ موردبررسی، برنامه‌های تولیدشده در رادیو سلامت و مصاحبه‌‌های صورت‌گرفته با تهیه‌کننده‌های رادیوست. در این راستا، تعداد 10 برنامه از رادیو سلامت و 10 تهیه‌کننده در حوزۀ برنامه‌سازیِ پاندمی کرونا با محوریت پویش‌های اجتماعی به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز از کدگذاری نظری استفاده شده است. براساس یافته‌ها، استفاده از ساختارهای کوتاه و خلاقۀ برنامه‌سازی رادیو و بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های رسانه‌های اجتماعی به‌منظور افزایش تعامل و مشارکت مخاطبان، از مهم‌ترین نکاتی هستند که توجه به آنها برای برنامه‌سازان رادیویی ضروری است. یافته‌های پژوهش نشان می دهند که بستر فضای مجازی، نقش بسزایی در شکل‌‌گیری، تداوم و موفقیت پویش‌های اجتماعی- به‌خصوص در زمان بروز بحران‌ها دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Method of Establishing Social Campaigns in Radio Using the Virtual Space (A Case Study of Corona Pandemic)

نویسندگان [English]

  • Fereshteh Lotfi 1
  • Mohammad Achgari 2
  • zahra Safaeyan 3

1 M.A. Student in Radio Production, Department of Radio, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Radio, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)

3 M.A. in Philosophy, Department of Theology and Islamic Studies, Literature and Islamic Sciences Faculty, Islamic Azad University of Central Tehran, Tehran, Iran.

چکیده [English]

The need to inform, educate and mobilize people to deal with natural and unnatural crises is among the necessities of today's societies to which the media are expected to respond, as well. With the advancement of technology and the change of lifestyle, we are witnessing the synergy of media, and this -in times of crisis- can be a good opportunity for a media such as radio to use the capacity of cyberspace to apply public dynamics as an influential strategy. In the present research, triangulation has been used to gather and qualitative content analysis was applied to analyze the data. The population under study are the programs produced in Radio Salamat and interviews with radio producers. In line with that, 10 programs from Radio Salamat and 10 producers in the field of Corona pandemic programming with a focus on social dynamics were selected via purposive sampling. Theoretical coding was, also, used in data analysis. Based on the findings, using short and creative structures of radio programming and maximum use of social media capacities to increase audience interaction and participation are among the most important points that are necessary for radio programmers to attend. The findings of the research show that the context of cyberspace has a significant role in the formation, continuity and success of social campaigns, especially in times of crises.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Campaign
  • Radio Production
  • Virtual Spce
  • Corona Pandemic
آذربخش، علی‌محمد (1391). «رویکردی نظری به تأثیرات شبکه‌های اجتماعی بر تولید ملی و اشتغال در میان جوانان»، فصلنامۀ مطالعات جوان و رسانه، شمارۀ 6، 95-116.
آقامحسنی، وحید (1389). استراتژی‌های ارتباطی در مدیریت بحران اجتماعی با استفاده از قابلیت‌های فضای مجازی از دیدگاه متخصصین، پایان‌‌نامۀ دانشگاه صداوسیما.
اخگری، محمد (1396). رادیو در عصر دوم: چشم‌انداز تولید و پخش رادیو در عصر رسانه‌های نو، تهران: انتشارات دانشگاه صداوسیما جمهوری اسلامی ایران.
اسلامی‌‌فرد، غلامحسین؛ مسعودی، امیدعلی؛ عقیلی، سیدوحید؛ و نصراللهی، علی‌‌اکبر (1398). «همگرایی رسانه‌‌ای: سیاست‌‌گذاری پوشش خبری در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران و فرانسه»، فصلنامۀ مطالعات رسانه‌‌ای، سال چهاردهم، شمارۀ 45.
افضلی، محدثه (1391). نقش و کارکرد شبکه‌های اجتماعی مجازی در مدیریت بحران، پایان‌نامۀ دانشگاه صداوسیما.
اکبری‌تبار، علی‌اکبر؛ و هزار‌جریبی، جعفر ( 1392). مطالعه‌ای در باب تأثیرات شبکه‌های اجتماعی مجازی بر سبک زندگی و اوقات فراغت جوانان، کنگرۀ ملی ادارۀ کل ورزش و جوانان شیراز و پژوهشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، 11-17.
الفت، سعیده (1383). مجموعه گفتگو با صاحب‌نظران رسانه پیرامون: حال و آینده رادیو، تهران: تحقیق و توسعه.
برومند، صفورا (1386). تاریخ‌نگاری به شیوۀ رادیو BBC، تهران: دفتر پژوهش‌های رادیو.
بصیریان جهرمی، حسین (1391). رسانه‌‌های اجتماعی: ابعاد و ظرفیت‌‌ها، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
خانلرزاده، ارسلان؛ شیری، بهرام‌‌علی؛ و دیندار فرکوش، فیروز (1399). «ارائۀ الگوی همگرایی رسانه‌ها در شیوۀ ارائۀ پیام‌های تبلیغاتی با رویکرد جذب مخاطب بر مبنای نظریه‌پردازی (داده‌بنیاد)»، فصلنامۀ رسانه، سال 31، شماره 4 (پیاپی121)، 47-70.
دادگران، سیدمحمد (1381). مبانی ارتباط‌جمعی، نشر فیروزه.
رضائیان، مجید (1393). «شبکه‌های اجتماعی؛ چالش در تعریف افکار عمومی»، فصلنامۀ رسانه، شمارۀ 94، 49-78.
روشندل اربطانی، طاهر (1387). «نقش مدیریت رسانه در تحول بحران از تهدید به فرصت»، فصلنامۀ پژوهش‌های ارتباطی، دورۀ 15، شمارۀ 55، 141-162.
ﺳﺎروﺧﺎنی، باقر (1375). جامعه‌‌شناسی ارتباطات، چاپ6، تهران: اطلاعات.
سعیدی، محمدرضا (1382). درآمدی بر مشارکت مردمی و سازمان‌های غیردولتی، تهران: سمت.
صلواتیان، سیاوش؛ و مهریان، فاطمه (1395). «کارکرد رسانه‌های اجتماعی در مدیریت بحران زلزلۀ احتمالی شهر تهران»، فصلنامۀ دانش پیشگیری و مدیریت بحران، دورۀ 6، شمارۀ 1.
عقیلی، سیدوحید؛ و باستی، حمدالله (1389). «موانع مشارکت اجتماعی و راه‌های تقویت آن در رادیو»، فصلنامۀ پژوهش‌های ارتباطی، سال هفدهم، شمارۀ 4، 133-157.
فیض‌اردکانی، سیدمصطفی (1391). بررسی مشارکت اجتماعی به‌مثابه سازوکاری برای رسیدن به رفاه اجتماعی، پایان‌نامۀ دانشگاه علامه طباطبائی.
کاستلز، مانوئل (1380). عصر اطلاعات، اقتصاد، جامعه‌‌ و فرهنـگ، ظهـور جامعـۀ شبکه‌‌ای، (مترجم: احد علیقلیان و افشین خاکباز)، جلد اول، تهران: طرح نور.
کاستلز، مانوئل (1393). شبکه‌‌های خشم و امید، جنبش‌های اجتماعی در اینترنت، (مترجم: مجتبی قلیکپور)، تهران: نشر مرکز.
کائوتری، هوئین؛ و دیگران (1379). مشارکت در توسعه، (مترجم: هادی غبرائی و داود طبائی)، تهران: روش.
کرایسـل، انـدرو (1381). درک رادیـو، (مترجم: معصومـه عصـام)، تهـران: تحقیـق و توسـعۀ صـدا، سـازمان
صداوسـیمای جمهـوری اسـلامی ایـران.
کونگ، لوسی (1389). مدیریت راهبردی در رسانه از نظریه تا اجرا، (مترجم: علی‌اکبر فرهنگی، علیرضا گوزلو، مریم خطیب‌‌زاده)، تهران: دانژه.
میراسماعیلی، بی‌‌بی‌‌ سادات؛ و صفری، محمود (1391). «همگرایی رسانه»، نشریۀ مطالعات رسانه‌‌ای، سال هفتم، شمارۀ 16.
نیرومند، لیلا؛ تاجیک اسماعیلی، سمیه؛ و الوندی، هومن (1390). «بررسی نقش رسانه‌های جمعی در شکل‌گیری افکار عمومی نسبت به هدفمندی یارانه‌ها»، نشریۀ مطالعات رسانه‌ای، دورۀ 6، شمارۀ 13، 133-163.
وان‌‌دایک، جان (1384). «قدرت و سیاست در جامعۀ شبکه‌‌ای»، (مترجم: اسماعیل یزدان‌‌پور)، فصلنامۀ رسانه، شمارۀ 6، 161-121.
هابرماس، یورگن (1987). نظریۀ کنش ارتباطی، (مترجم: کمال پولادی)، تهران: روزنامۀ ایران، مؤسسۀ انتشاراتی.
هاشمی، شهناز؛ و ثنایی‌مهر، علی (1395). «نقش و کارکرد رسانه‌های جمعی شبکه‌های اجتماعی و پویش‌های مردمی درراستای پیشگیری از اعتیاد»، سومین همایش ملی راهکارهای توسعه و ترویج علوم تربیتی، روان‌شناسی، مشاوره و آموزش در ایران، تهران،https://civilica.com/doc/594755.
 
 
Bardoel, J, & d’Haenens, L. (2008). Public Service Broadcasting in Converging Media Modalities: Practices and Reflections from the Netherlands. Convergence, 14(3), 351–360. Retrieved from https://doi.org/10.1177/1354856508091086
Brionesa, R.L., Kucha, B., Liua, B.F., Jin, Y. (2011). Keeping up with digital age How the American Red Cross uses social media to build relationships. Public Relations Review, 37, 37-43.
Cardoco, G. (2006). “The Media in the Network Society: Browsing, News,Filters and Citizenship”. Centre for Research and studies in Sociology.
Cheung, C. M., & Lee, M. K. (2010). A theoretical model of intentional social action in online social networks. Decision Support Systems, 24-30
Christenses (2001). Innovation in the Telecommunication Industr Separatin Hype From Reality, Telecommunications Working Peaper
David A. Snow, 2013. “Contagion theory,” In: David A. Snow, Donatella della Porta, Bert Klandermans, and Doug McAdam (editors). WileyBlackwell Encyclopedia of Social and Political Movements. Oxford: Blackwell.
Goulet, Denis. (1995). Participation in Development Ethics; A Guide to theory and practice. London: Ned books Ltd.
Habermas, J. (1971). “Vorbereitende Bemerkungen zu einer Theorie der kommunikativen Kompetenz“ In: Habermas,  J. und N. Luhmann: Theorie der Gesellschaft oder Sozialtechnologie، Frankfurt aM، S. 101–141.
Haller, M., Davatz, F., Peters, M. (1995). Massenmedien, Alltagskultur und Partizipation. Zum Informationsgeschehen in stadtischen Gesellschaften. Basel:
 Helbing & Lichenhahn Verlag AG.
Jenkins, H. (2009). “Confronting the Challenges of Patricipatory Cultural: Mwdia Education for the 2Lst Century”, MIT Press.
Kung, L. (2008). Strategic mamagement in the Media: from Theoru to Practice, SAGE Publication, Chapter 7.
Laad, G., Lewis, G. (2012). Role of social media in crisis communication, Available from GL&A. Retrieved from https://geraldlewis.com
Lai CC, Shih TP, Ko WC, et al. (2020). Severe Acute Respiratory Syndrome Cornavirus2 (SARS-COV-2) And Corna Virus Disease-2019 (COVID-19): The Epidemic And The Challenges. Int J Antimicrob Agents (In press); 105924.
Levinger, P. & D.Hill, K. (2020). The Impact of Mass Media Campaigns on Physical Activity Participation on a Global Scale: Lessons Learned From the COVID-19.  in Journal of Physical Activity and Health, 17(9), 857-858.
Manor, S., & Israeli, T. (2021). Friends get vaccinated: The power of social media groups in the COVID-19 vaccination campaign. First Monday, 26(7).
Newton, K. & Giebler, H. (2008). Patterns of Participation: Political and Social Participation in 22 Nations. Berlin: Discussion Paper SP IV 2008-210. P 22.
Scheuch, M. (2003). Demokratie per Mausklick. Neue Informationstechnologien und ihre Auswirkungen auf Demokratietheorie. Stuttgart: Ibidem-Verlag.
Tsvetkova, M. & Macy, M. W. (2014). “The social contagion of generosity,” PloS ONE, volume 9, number 2 (13 February), e87275.
 Wang, S., Huang, H., Yang, C. Y. (2016). “To say or not to say: The mediating role of psychological safety and self-efficacy on the influence of social capital on users’ knowledge sharing behavior in social network sites,” NTU Management Review, volume 26, number 2, pp. 37–71.
Thuong, N. L., & Dang, T.,& Diem, T. N. (2021). Artificial Intelligence for COVID-19. pp. 101-118.