فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری

تحلیل حروف‌نگاری (تایپوگرافی) ‌عنوان سریال‌های نمایش‌خانگی معاصر ایران با تأکید بر نشانه‌های ارجاعی و شکل‌گردان (نمونۀ موردی: هیولا، دراکولا، قورباغه،کرگدن، یاغی، زخم کاری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
امیر حسین پرمهر یابنده 1
حسین عابددوست 2
زیبا کاظم پور 3
1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد پژوهش‌هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 ااستادیار گروه گرافیک، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. (نویسنده مسئول).
3 استادیار گروه هنر، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
10.22085/javm.2023.364975.1984
چکیده
  تولید سریال‌ برای نمایش‌خانگی بخشی از فعالیت‌های رسانه‌ای مرسوم است. سریال‌های نمایش‌خانگی با نشانه‌های نوشتاری معرفی می‌شوند. حروف‌نگاری عناوین این سریال‌ها، روابط نشانه‌ای را دربر می‌گیرد که در انتقال معنا تأثیرگذارند. این روابط در دو بخش نشانه‌های ارجاعی و شکل‌گردان جای می‌گیرند. هدف این پژوهش، تحلیل کارکرد نشانه‌های ارجاعی و شکل‌گردان در دو دستۀ روابط جانشینی و همنشینی نشانه‌ها در حروف ­نگاری‌ سریال‌های نمایش‌ خانگی ایران است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و شیوۀ گردآوری مطالب، کتابخانه‌ای (فیش‌برداری و تصویرخوانی) است. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز کیفی است. این تحقیق نشان می‌دهد که انتقال معنای نوشتار با فرم و محتوای آن، رابطه‌ا‌ی تنگاتنگ دارد. بخشی از تایپوگرافی‌ها به‌دلیل استفاده از نمادهای به‌خصوص و ارجاع مستقیم آنها به جهان طبیعی و نیز محتوای سریال، در دستۀ نشانه‌های ارجاعی قرار می‌گیرند، مانند سریال­ های هیولا، قورباغه و کرگدن که در آنها، نوشتار به ویژگی‌های طبیعی با قدرت بیشتری اشاره دارد. بخشی دیگر از نشانه‌ها‌ مانند  سریال­ های  دراکولا، زخم‌کاری و یاغی، با توجه به داشتن مفاهیم رمزی- با نیاز به تعمق بیشتر برای دریافت معنای آن- در دستۀ نشانه‌های غیر‌ارجاعی (شکل‌گردان) جای می‌گیرند. تعامل میان نشانه‌های موجود در تایپوگرافی سریال‌ها، قابل‌بررسی است و در شخصیت بخشیدن به نوشتار، نام سریال و انتقال معنا نقش بسزایی دارد. همچنین،با توجه به نوع قرارگیری نماد و نوشتار دراین حروف‌نگاری‌ها، دردو دستۀ جانشینی و همنشینی نشانه‌ها قرارمی‌گیرند.
 
کلیدواژه‌ها
حروف‌نگاری تایپوگرافی
عنوان بندی سریال‌
نشانه‌های ارجاعی و شکل‌گردان
روابط جانشین و همنشین (نشانه شناسی)

عنوان مقاله English

Typographic Analysis of the Titles of Iranian Contemporary Home Video Series with Emphasis on Referential and Non-Referential Signs (Case Study of The Monster, Dracula, Frog, Rhino, Yaghi, Mortal Wound).

نویسندگان English

Amir Hossein Pormehr Yabandeh 1
Hossein Abeddoost 2
Ziba Kzempoor 3
1 M.A. Student of Art Research, Faculty of Art and Architecture, University of Gilan, Rasht, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Graphics, Faculty of Art and Architecture, University of Gilan, Rasht, Iran. (Corresponding Author)
3 Assistant Professor, Department of Arts, Faculty of Literature and Humanities, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran.
چکیده English

Producing series is part of the common media activities. Home video series are introduced by written signs. The typography of the titles of these series consists of symbolic relationships which influence the transfer of meaning. These relationships are categorized as “referential” and “non-referential” signs. The present research aims to analyze the referential and non-referential signs in the two syntagmatic and paradigmatic categorizations in the typography of the Iranian home video series. The method is descriptive-analytical and the data collection method is library analysis (note-taking and Image reading). The research suggests that there is a close relationship between the text’s meaning transfer with its form and content. Typographies are partly included in the referential signs due to the use of specific symbols and their direct reference to the natural world as well as the series’ content, such as The Monster, Frog, and Rhino in which the text refers to the natural world and also the series’ content. Others like Dracula, Yaghi, and Mortal Wound are included in non-referential signs due to containing symbolic concepts which require more contemplation to perceive the meaning. The interaction between referential and non-referential signs in the typography of series can be analyzed and plays a central role in characterizing the text, the series’ title and transferring its meaning. Also, these are categorized into syntagmatic and paradigmatic categories considering the typography of symbol and text

کلیدواژه‌ها English

Typography
Titling Series
Referential and Non-Referential Signs
Syntagmatic and Paradigmatic Relationships (Semiotics)
ابوطالب‌جولا، سارا؛ حسینی پاکدهی، علیرضا؛ و حکیمی، زهرا (1394). نقش تماشای سریال‌های تلویزیونی ماهواره‌ای در تغییر پوشش محلی زنان کرد شهر پاوه (مورد مطالعه: سریال حریم سلطان)، مطالعات رسانه‌های نوین، 1(4)، 59-97.
احمدی، بابک (1383). تصاویر دنیای خیالی، تهران: مرکز.
استخریان حقیقی، امیررضا؛ و احسنت، ستاره (1398). تحلیل معناشناختی تایپوگرافی فارسی در نسبت میان دال و مدلول، مبانی نظری هنرهای تجسمی، 8، 117-129.
امبروز، گوین؛ و هریس، پل (1396). اصول پایۀ طراحی گرافیک، (مترجم: شروین شهامی‌پور)، تهران: نظر.
چندلر، دانیل (1397). مبانی نشانه‌شناسی، (مترجم: مهدی پارسا)، تهران: سورۀ مهر.
حجتی‌زاده، راضیه؛ و سیدان، الهام (1394). تحلیل نشانه- معناشناختی «دیدن» و پدیدارهای دیداری در کشف‌الاسرار و مکاشفات‌الانوار روزبهان بقلی، ادبیات عرفانی، 7(13)، 41-64.
دمیرچیلو، هدی (1389). تحلیل نشانه‌شناختی تایپوگرافی فارسی، (پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد/ پژوهش هنر)، دانشکدۀ هنر، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.
شعیری، حمیدرضا (1389). تجزیه و تحلیل نشانه- معناشناسی گفتمان، تهران: سمت.
شعیری، حمیدرضا (1397). نشانه- معناشناسی دیداری، تهران: سخن.
شوالیه، ژان و گربران، آلن (1385). فرهنگ نمادها، جلد 1-4، (مترجم: سودابه فضایلی)، تهران: جیحون.
صفری‌صدیق، رزیتا (1390). بررسی قابلیت‌ها و توانمندی‌های تایپوگرافی فارسی در طراحی عنوان‌بندی فیلم، (پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد/ ارتباط تصویری)، دانشکدۀ هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران.
صفوی، کوروش (1383). درآمدی بر معنی‌شناسی، تهران: سوره مهر.
ضیمران، محمد (1383). درآمدی بر نشانه‌شناسی هنر، تهران: قصه.
عابددوست، حسین (1399). تجزیه و تحلیل فرم و رنگ آرم‌های مربوط به کودکان با تأکید بر نشانه‌های ارجاعی و شکل‌گردانی. تفکر و کودک، 11(1)، 43-72.
عسگری، فاطمه؛ و پورمند، حسنعلی (1399). واکاوی کارکردهای ارتباطی در تایپوگرافی (اعلان‌های اسماء‌الحسنی در ایران) با رویکرد نظری یاکوبسن، کیمیای هنر، 9(35)، 21-38.
افضل طوسی، عفت‌السادات؛ و انصاریان، صالح (1395). ارتباط شخصیت‌سازی در طراحی حروف و ویژگی‌های نوشتاری و زیباشناسانه، مبانی نظری هنرهای تجسمی، 2، 71-82.
کاظم‌پور، زیبا؛ و عابددوست، حسین (1400). تحلیل پیش‌متن‌های تأثیرگذار بر شکل‌گیری لوگوی فارسی فیلم‌های کودکان برمبنای نظریۀ بینامتنیت لوران‌ژنی، رسانه‌های دیداری و شنیداری، 15(4)، 56-31.
کاظم‌پور، زیبا؛ و عابددوست، حسین (1400). تداوم رابطۀ نماد و نوشتار در هنرهای اسلامی و گرافیک معاصر ایران با تمرکز بر نظریه بینامتنیت ژنت، مبانی نظری هنرهای تجسمی، 6(11)، 133-118.
کروز، جیم (1392). مرجع خلاقیت در گرافیک، (مترجم: صبا سعادت)، تهران: هنرنو.
کوپر، جی.سی (1398). فرهنگ نمادهای آیینی، (مترجم: رقیه بهزادی)، تهران: علمی.
مالمیر، آناهیتا (1391). نقش زبان و بیان تایپوگرافی در طراحی تیتراژ فیلم، (پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد/ ارتباط تصویری، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
مثقالی، فرشید (1393). تایپوگرافی، تهران: نظر.
نتاج‌مجد، عطیه؛ و فلاح خورشیدی، سمیه (1398). مطالعۀ تأثیرات تایپوگرافی بر تبلیغات در دهۀ معاصر ایران (مفهوم واژۀ تایپوگرافی معاصر ایران بر آثار هنری گذشته و معاصر)، دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، 2(8)، 52-57.
وایت، الکس (1393). عناصر طراحی گرافیک، (مترجم: الهه بور)، تهران: آبان.
وی‌وایت، الکس (1389). تأملی در طراحی حروف، (مترجم: عاطفه متقی و محمدرضا عبدالعلی)، تهران: فرهنگسرای میردشتی.
یزدانی، علی‌رضا (1396). درآمدی بر نشانه‌شناسی گرافیک معاصر ایران، تهران: نظر.
 
References
Crystal, David. (1992). An Encyclopedia Dictionary of Language and Languages. Oxford: Blackwell.
Doyle, J. R., & Bottomley, P. A (2009), The massage in the medium: Transfer of connotative meaning from typeface to names and products. Applied Cognitive Psychology, 23, 396-409.
Evamy, Michael (2012). Logotype. United Kingdom: Laurence King Publishing Ltd.
Gomez-Palacio, Bryony & Vit, Armin (2014). Graphic Design Referenced: A visual Guide to the Language, Applications, and History of Graphic Design. United States: Rockport Publishers.
Jo Krysinski, Mary (2018). The Art of Type and Typography. NewYork and London: Routledge, Taylor & Francis.
Luftig, Richard L & Lioyd, Lyle L (1981). Manual Sign Translucency and Referential Concreteness in the Learning of Signs , Sign Language Studies, Volume 3, p. 49-60.
Luna, Paul (2018). Typography: A very short introduction. United Kingdom: Oxford University Press.
Maquate, Katja & Knoeferle  Pia (2021). Referential vs. Non-referential World-Language Relations: How Do They Modulate Language Comprehension in 4 to 5-Year-Olds, Younger, and Older Adults, ORIGINAL RESEARCH article. Front. Psychol,https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.542091.
O’Connor, Zena (2009). Colour Psychology and Clour Therapy: Caveat Emptor. COLOR research and application, 36(3), 229-234.
Saussure, Ferdinand. (1983). Course In General Linguistics, (Roy Harris, Trans), London: Duckworth.
Serafini, Frank; Clausen, Jennifer; Lou Fulton, Mary (2012). Typography as Semiotic Resource. Journal of Visual Literacy, 2(31), 1-16.
Strizver, Ilene. (2010). Type Rules. Canada: John Wiley & Sons, Inc.
Turgut, Ozden Pektas (2012). Kinetic typography in movie title sequences. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 51, 583-588.
Velasco, C. Hyndman, S. Charles, S. The role of typeface on taste expectations and perception. Department of Marketing, BI Norwegian Business School. SUBMITTED TO: FOOD QUALITY AND PREFERENCE, 2016.